Στην καρδιά των Βαλκανίων, στο ακατοίκητο νησί Γκόλεμ Γκραντ της λίμνης Μεγάλης Πρέσπας, εκτυλίσσεται ένα βιολογικό δράμα που σοκάρει τους επιστήμονες. Αυτό που αρχικά έμοιαζε με μια αστεία εικόνα —αλυσίδες από χελώνες που σχηματίζουν «τρένα»— αποδείχθηκε μια θανάσιμη παγίδα. Οι χελώνες στις Πρέσπες και συγκεκριμένα στο «Νησί των Φιδιών», όπως είναι γνωστό, βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν φαύλο κύκλο βίας που απειλεί την ύπαρξή τους.
Το Φαινόμενο του Γκόλεμ Γκραντ: 19 Αρσενικά για Κάθε Θηλυκό
Η οικολογική ισορροπία στο οροπέδιο του νησιού έχει διαταραχθεί ανεπανόρθωτα. Σύμφωνα με τον οικολόγο Ντράγκαν Αρσόφσκι, η αναλογία των φύλων είναι σοκαριστική: για κάθε θηλυκό αντιστοιχούν 19 ενήλικα αρσενικά. Αυτή η πληθυσμιακή ανισορροπία μετατρέπει την αναπαραγωγική διαδικασία σε ένα βίαιο «κυνήγι».
Οι χελώνες Hermann του νησιού επιδεικνύουν ακραία επιθετικότητα. Τα αρσενικά καταδιώκουν ασταμάτητα τα λιγοστά θηλυκά, τα οποία κυριολεκτικά θάβονται κάτω από το βάρος των αλλεπάλληλων επίδοξων εραστών. Το αποτέλεσμα είναι τα θηλυκά να παραμένουν μικρόσωμα, να τραυματίζονται σοβαρά και τελικά να πεθαίνουν σε πολύ νεαρή ηλικία από την εξάντληση και το στρες.
Η Θανάσιμη Πτώση: Γιατί οι Χελώνες στις Πρέσπες «Αυτοκτονούν» από τους Γκρεμούς
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Ecology Letters, αποκάλυψε μια ανατριχιαστική λεπτομέρεια. Τα θηλυκά, στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από την αδιάκοπη παρενόχληση, οδηγούνται σε ακραίες αποφάσεις. Πολλά από αυτά εντοπίστηκαν να πέφτουν από τους απόκρημνους γκρεμούς του νησιού προς τις ακτές.
Σε πειράματα πεδίου, διαπιστώθηκε ότι ενώ οι χελώνες της ηπειρωτικής χώρας αποφεύγουν το κενό, οι χελώνες στις Πρέσπες και ειδικά τα θηλυκά του Γκόλεμ Γκραντ, συχνά επιλέγουν την πτώση «οικειοθελώς» όταν καταδιώκονται από σεξουαλικά διεγερμένα αρσενικά. Είναι μια απεγνωσμένη κίνηση διαφυγής που συχνά καταλήγει σε σπασμένα καβούκια και θάνατο στα βράχια.
Υπογονιμότητα και το Ζοφερό Μέλλον έως το 2083
Το στρες της διαρκούς καταδίωξης έχει επηρεάσει ακόμα και τη γονιμότητα του είδους. Ακτινογραφίες έδειξαν ότι μόλις το… 15% των θηλυκών του οροπεδίου έφερε αυγά, την ώρα που στους γειτονικούς πληθυσμούς της στεριάς η εγκυμοσύνη άγγιζε το 100%. Η έλλειψη αναπαραγωγής, σε συνδυασμό με την υψηλή θνησιμότητα των θηλυκών, οδηγεί σε μια μαθηματική βεβαιότητα: την εξαφάνιση.
Οι επιστήμονες προβλέπουν ότι η τελευταία θηλυκή χελώνα στο νησί θα πεθάνει το 2083. Το μυστήριο παραμένει για το πώς ξεκίνησε αυτή η ανισορροπία, με ορισμένους να υποψιάζονται παλαιότερη ανθρώπινη παρέμβαση, καθώς πολλά γηραιά αρσενικά φέρουν χαραγμένους αριθμούς στα καβούκια τους — μια κληρονομιά που κανείς στην περιοχή δεν μπορεί να εξηγήσει.
Χορηγούμενο