Αδιαμφισβήτητα, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης υπήρξε μία από τις επιδραστικότερες προσωπικότητες της νεότερης Ελλάδας. Με μια πολιτική διαδρομή που διήρκεσε σχεδόν έξι δεκαετίες, ο «Επίτιμος» της Νέας Δημοκρατίας βρέθηκε στο επίκεντρο των μεγαλύτερων ιστορικών γεγονότων, από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι την ένταξη της χώρας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Ωστόσο, πέρα από το πολιτικό του εκτόπισμα, το όνομά του συνδέθηκε με μια ιδιότυπη μεταφυσική θεωρία που τον ακολουθούσε μέχρι το τέλος: τον διαβόητο τίτλο του «εθνικού γκαντέμη».
Πώς δημιουργήθηκε ο μύθος γκαντεμιάς του Μητσοτάκη στην ελληνική κοινωνία;
Για τους εχθρούς του, αλλά και για τη σάτιρα της εποχής, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης δεν θεωρούνταν απλώς ένας πολιτικός αντίπαλος, αλλά ένας άνθρωπος που «έφερνε ατυχία». Η θεωρία αυτή, που συχνά αγγίζει τα όρια της συνωμοσιολογίας, τον ήθελε να συνδέεται με κάθε αναποδιά: από βλάβες σε κυβερνητικά αεροσκάφη και ατυχείς αθλητικούς αγώνες, μέχρι φυσικές καταστροφές και θανάτους ξένων ηγετών.
Αυτή η «αρνητική αύρα» τροφοδοτήθηκε επί χρόνια από την καζούρα και τα ανέκδοτα, όμως υπάρχει ένα συγκεκριμένο περιστατικό που θεωρείται η «μητέρα» όλων των θεωριών: η επίσκεψή του στη Σοβιετική Ένωση το 1991.
Η μοιραία επίσκεψη στη Μόσχα και η πτώση της ΕΣΣΔ
Τον Ιούλιο του 1991, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ως Πρωθυπουργός πλέον, ταξιδεύει στη Μόσχα για μια συνάντηση υψηλού επιπέδου με τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Η Ελλάδα αναζητούσε τότε σταθερότητα στα Βαλκάνια, καθώς η Γιουγκοσλαβία βρισκόταν στα πρόθυρα του εμφυλίου, και ο Γκορμπατσόφ –κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης– φαινόταν ως ο εγγυητής της νέας εποχής.
Ωστόσο, η μοίρα είχε άλλα σχέδια. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά τη χειραψία των δύο ανδρών, τον Αύγουστο του 1991, ξεσπά το πραξικόπημα κατά του Γκορμπατσόφ. Παρότι το πραξικόπημα απέτυχε, το πολιτικό κύρος του Σοβιετικού ηγέτη δέχθηκε καίριο πλήγμα, επιταχύνοντας τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Μέχρι τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, η ΕΣΣΔ δεν υπήρχε πια και ο Γκορμπατσόφ είχε παραιτηθεί.
Γιατί ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης χαρακτηρίστηκε ως ο τελευταίος «γκουρλής» επισκέπτης του Γκορμπατσόφ;
Το γεγονός ότι ο Μητσοτάκης ήταν ένας από τους τελευταίους μεγάλους ηγέτες που συνάντησαν τον Γκορμπατσόφ πριν την οριστική κατάρρευση της υπερδύναμης, ήταν αρκετό για να «φουντώσει» ο μύθος γκαντεμιάς του Μητσοτάκη. Στο θυμικό του κόσμου, η επίσκεψη αυτή σφράγισε το τέλος μιας ολόκληρης αυτοκρατορίας.
Φυσικά, η ιστορική πραγματικότητα είναι πολύ πιο περίπλοκη. Ο Γκορμπατσόφ βρισκόταν ήδη σε δεινή θέση λόγω της Perestroika και των εσωτερικών τριγμών. Όμως, για τους λάτρεις των συμπτώσεων, το timing ήταν ιδανικό για να προστεθεί ακόμα ένας «πόντος» στη λίστα με τις ατυχίες που υποτίθεται ότι προκαλούσε ο «Επίτιμος».
Aliia Roza: Η καλλονή «πράκτορας αποπλάνησης» της Ρωσίας σε καθηλωτικές αποκαλύψεις
Η κληρονομιά ενός πολιτικού πέρα από τις προλήψεις
Παρά τις προλήψεις και τη σάτιρα, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης κατάφερε να ζήσει μέχρι τα 98 του χρόνια, βιώνοντας τις μεγαλύτερες τομές του 20ού αιώνα. Ο ίδιος αντιμετώπιζε τις φήμες περί γκαντεμιάς συνήθως με χιούμορ, γνωρίζοντας ότι το αποτύπωμά του στην πολιτική ζωή ήταν πολύ πιο βαθύ από μια απλή σύμπτωση στη Μόσχα. Ο μύθος του «γκαντέμη» παραμένει σήμερα ένα ενδιαφέρον λαογραφικό στοιχείο της ελληνικής μεταπολίτευσης, θυμίζοντάς μας πώς η πολιτική ιστορία συχνά μπλέκεται με το μεταφυσικό.
Χορηγούμενο
