Η ιστορική μνήμη ζωντανεύει ξανά μέσα από τα ντοκουμέντα για τη θυσία των 200 κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944. Ανάμεσα στις ηρωικές μορφές που οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, η ιστορία του δασκάλου Κώστα Τσίρκα ξεχωρίζει, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης για το μεγαλείο της ψυχής του και την τραγική αναζήτηση της συζύγου του.
Η κουβέρτα των παιδικών χρόνων που αποκάλυψε την τραγωδία στην Καισαριανή
Για την Κατίνα Τσίρκα, η αλήθεια για την τύχη του συζύγου της κρυβόταν σε μια αποθήκη της Αρχιεπισκοπής στην οδό Φιλοθέης. Εκεί, ανάμεσα στα ιερά απομεινάρια των εκτελεσμένων, η γυναίκα αναγνώρισε την κουβέρτα που είχε δώσει στον Κώστα για να τον ζεσταίνει στο κελί—ένα αντικείμενο με το οποίο την σκέπαζαν οι δικοί της γονείς.
Η ανακάλυψη αυτή έσβησε κάθε ελπίδα για επιβίωση. Μέσα στην κουβέρτα, ο Κώστας Τσίρκας είχε τυλίξει προσεκτικά το σακάκι του. Στην εσωτερική τσέπη, η Κατίνα βρήκε τις φωτογραφίες της ίδιας και των παιδιών τους, μαζί με ένα λιτό σημείωμα που έμελλε να μείνει στην ιστορία:
«Πρωτομαγιά. Γειά σας όλοι. Πάμε στη μάχη. Κώστας Τσίρκας».
Ποιος ήταν ο Κώστας Τσίρκας: Η δράση του δασκάλου και η παράδοση στους Ναζί
Γεννημένος το 1906 στα Πράμαντα της Ηπείρου, ο Κώστας Τσίρκας αφιέρωσε τη ζωή του στην εκπαίδευση και τους κοινωνικούς αγώνες. Ως δάσκαλος στη Θεσσαλονίκη, υπήρξε πρόεδρος του συλλόγου «Αναγέννησις» και ανέπτυξε έντονη αντιδικτατορική δράση κατά τη διάρκεια του Μεταξά.
Η σύλληψή του το 1938 τον οδήγησε στην Ακροναυπλία. Η τραγική ειρωνεία της ιστορίας θέλει τον Τσίρκα και τους συγκρατούμενούς του να παραδίδονται στους Γερμανούς κατακτητές από το τότε καθεστώς, χωρίς να έχουν διαπράξει κανένα αδίκημα κατά των δυνάμεων Κατοχής. Η μεταφορά του στο Χαϊδάρι το 1943 ήταν ο προτελευταίος σταθμός πριν το Σκοπευτήριο.
Η θυσία των 200 στην Καισαριανή και το τέλος του δασκάλου
Ο Κώστας Τσίρκας εκτελέστηκε αποκλειστικά για τις ιδέες του. Την Πρωτομαγιά του 1944, αποτέλεσε μέρος της εμβληματικής ομάδας των 200 που πλήρωσαν με τη ζωή τους την πίστη στην ελευθερία. Παρά τις φήμες που κυκλοφορούσαν τότε ότι κάποιοι ίσως είχαν σωθεί ή δραπετεύσει, η κουβέρτα και το σημείωμα του δασκάλου επιβεβαίωσαν την οδυνηρή πραγματικότητα.
Η στάση του, ακόμη και την ύστατη στιγμή, όπως αποτυπώθηκε στο τελευταίο του γράμμα, παραμένει φάρος θάρρους. Για τον Τσίρκα, η εκτέλεση δεν ήταν το τέλος, αλλά η τελική «μάχη» για την αξιοπρέπεια και το μέλλον της Ελλάδας.
Χορηγούμενο
