Η Κυριακή πριν από την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, γνωστή και ως Κυριακή της Τυροφάγου ή Τυρινής, αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς σταθμούς του λατρευτικού και λαογραφικού μας κύκλου. Είναι η ημέρα που γεφυρώνει τη χαρά της Αποκριάς με την κατάνυξη της Σαρακοστής, συνδυάζοντας την πλούσια παράδοση με την πνευματική προετοιμασία.
Πνευματικότητα και ο «Εσπερινός της Συγγνώμης»
Στην Εκκλησία, η ημέρα είναι αφιερωμένη στην αξία της συγχώρεσης και της νηστείας. Το πρωί διαβάζεται η σχετική περικοπή του Ευαγγελίου του Ματθαίου, ενώ το απόγευμα τελείται ο κατανυκτικός Εσπερινός της Συγγνώμης. Εκεί, κλήρος και λαός ανταλλάσσουν τον ασπασμό της αγάπης, ζητώντας συγχώρεση ο ένας από τον άλλο, ώστε να ξεκινήσει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή με καθαρή συνείδηση.
Το Τραπέζι της Τυρινής: Από τα Μακαρόνια στο Αβγό
Η ημέρα επιτρέπει την κατανάλωση γαλακτοκομικών, αυγών και ψαριών, απαγορεύει όμως αυστηρά το κρέας.
-
Τα Μακαρόνια: Κυρίαρχο πιάτο της ημέρας, τα οποία ιστορικά συνδέονται με τη λατρεία των ψυχών (από τη λέξη «μακαρία»).
-
Το Έθιμο του Αβγού: Το δείπνο κλείνει παραδοσιακά με ένα αβγό. Σε πολλές περιοχές, όπως στη Σύρο, το κρεμούν με μια κλωστή από το ταβάνι και οι παρευρισκόμενοι προσπαθούν να το πιάσουν με το στόμα. Όπως λέει ο λαός: «Με αβγό κλείνει το στόμα για τη Σαρακοστή, με αβγό (το πασχαλινό) ξανανοίγει τη Λαμπρή».
Ταξίδι στα Έθιμα της Ελλάδας
Η Κυριακή της Τυρινής είναι η ημέρα που το κέφι φτάνει στο ζενίθ. Από την Πάτρα μέχρι την Ξάνθη και το Ρέθυμνο, οι δρόμοι γεμίζουν χρώμα και μουσική. Ωστόσο, η ελληνική ύπαιθρος κρύβει μοναδικούς θησαυρούς:
Οι Φωτιές και η Κάθαρση
-
Φανοί (Κοζάνη), Μπουμπούνες (Καστοριά) & Τζαμάλες (Γιάννενα): Μεγάλες φωτιές ανάβουν σε πλατείες και γειτονιές, γύρω από τις οποίες στήνεται χορός και φαγοπότι.
-
Άνω Αιγιαλός (Κορινθία): Η αναβίωση της «φωτιάς» στο αλώνι κρατά ζωντανή μια παράδοση αιώνων.
Σατιρικά και Μυθικά Δρώμενα
-
Ο Καδής (Σάμος): Μια σατιρική δίκη με δικαστή έναν Τούρκο Καδή που καταλήγει σε μια επεισοδιακή «εκτέλεση».
-
Λαγκαδινό Καρναβάλι (Αρκαδία): Μια παρέλαση γεμάτη Νύμφες, Ξωτικά και τον θεό Πάνα, που ολοκληρώνεται με το κάψιμο του βασιλιά Τράγου.
-
Το Στοιχειό της Χάρμαινας (Άμφισσα): Ένας θρύλος που ζωντανεύει στα γραφικά σοκάκια της πόλης.
Ξεχωριστές Παραδόσεις
-
Οδός Μεζεδίων (Ναύπακτος): Το Στενοπάζαρο μεταμορφώνεται σε μια άλλη εποχή, με παλαιές προσόψεις καταστημάτων και κεράσματα για όλους.
-
Ο Βενετσιάνικος Γάμος (Ζάκυνθος): Μια αριστοκρατική νότα με κοστούμια εποχής που θυμίζουν το παρελθόν του νησιού.
Η Μετάβαση στην Καθαρά Δευτέρα
Με το τέλος του δείπνου και των εορτασμών της Τυρινής, κλείνει ο κύκλος της «κρεατινής» και της «τυρινής» απόλαυσης. Από την επόμενη ημέρα, την Καθαρά Δευτέρα, ξεκινά η σωματική και ψυχική κάθαρση, προετοιμάζοντας τους πιστούς για το Πάσχα.
Η αυριανή ημέρα, 22 Φεβρουαρίου, είναι αφιερωμένη από την Ορθόδοξη Εκκλησία σε μορφές που διέπρεψαν στην άσκηση, το μαρτύριο και τη θαυματουργία. Ανάμεσα στους τιμώμενους Αγίους ξεχωρίζουν προσωπικότητες της Κύπρου, της Συρίας αλλά και μάρτυρες που έδωσαν τη ζωή τους για την πίστη τους.
Οι Όσιοι Θαλάσσιος και Λημναίος
Στο επίκεντρο της σημερινής εορτής βρίσκονται δύο μεγάλες ασκητικές μορφές. Ο Όσιος Θαλάσσιος επέλεξε το βουνό Τιλλίμας στην Κύρο της Συρίας για το ασκητήριό του. Εκεί, μακριά από τον κόσμο αλλά κοντά στον Θεό, δίδασκε ακούραστα τον Θείο Λόγο.
Πνευματικό του ανάστημα υπήρξε ο Όσιος Λημναίος, ο οποίος έχοντας τον Θαλάσσιο ως πρότυπο, ακολούθησε με αυστηρότητα τη μοναχική ζωή. Η βαθιά του πίστη και η ασκητική του συνέπεια τον αξίωσαν από τον Θεό με το χάρισμα της θαυματουργίας.
Άγιος Αρίστων ο Θαυματουργός
Τιμάται επίσης η μνήμη του Αγίου Αρίστωνος, του Επισκόπου Αρσινόης της Κύπρου. Ο Άγιος Αρίστων υπήρξε ένας φωτισμένος ιεράρχης που κόσμησε την Εκκλησία της Κύπρου με την αγιότητα του βίου του και τα πολλά θαύματα που επιτέλεσε, προσφέροντας παρηγοριά και ίαση στους πιστούς.
Το Μαρτύριο της Αγίας Ανθούσας
Με σεβασμό η Εκκλησία μνημονεύει σήμερα και την Αγία Ανθούσα, η οποία μαζί με τους δώδεκα υπηρέτες της οδηγήθηκε στον θάνατο δια ξίφους. Αν και οι λεπτομέρειες για τον βίο τους είναι περιορισμένες, η θυσία τους παραμένει ζωντανή στη χριστιανική παράδοση ως απόδειξη αταλάντευτης πίστης.
Επιπλέον, σήμερα τιμάται η Μνήμη των εν τοις Ευγενίου ευρεθέντων Μαρτύρων, των οποίων τα ιερά λείψανα ανακαλύφθηκαν με θαυμαστό τρόπο κατά τους βυζαντινούς χρόνους.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Αν έχετε φίλους ή συγγενείς με τα παρακάτω ονόματα, μην ξεχάσετε να τους δώσετε τις καλύτερες ευχές σας:
-
Ανθούσα, Ανθούση
-
Θαλάσσιος, Θαλάσσης
-
Θάλασσα, Θαλασσινή, Θαλασσιά, Θαλασσία
Χρόνια Πολλά σε όλους τους εορτάζοντες! Είθε η χάρη των Αγίων να σας συνοδεύει.
Χορηγούμενο
