Η περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής δεν είναι απλώς μια αλλαγή στις διατροφικές μας συνήθειες. Είναι ένας βαθύς νηστεία και πνευματικός αγώνας που σκοπό έχει να καθαρίσει την ψυχή και να προετοιμάσει τον πιστό για το Άγιο Πάσχα. Οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, μέσα από τη σοφία τους, μας δίνουν τα απαραίτητα εφόδια για να μην χάσουμε το νόημα αυτής της ιερής περιόδου.
Η νηστεία ως εργαλείο και όχι ως αυτοσκοπός
Συχνά παγιδευόμαστε στην τήρηση του «γράμματος του νόμου», ξεχνώντας την ουσία. Ο Άγιος Διάδοχος Φωτικής χρησιμοποιεί μια εξαιρετική παρομοίωση για να εξηγήσει ότι η εγκράτεια είναι το μέσο και όχι το αποτέλεσμα.
«Η νηστεία είναι ένα εργαλείο που βοηθάει στο να αποκτήσει κάποιος σωφροσύνη. Οι τεχνίτες δεν καυχιούνται ποτέ για τα εργαλεία τους, αλλά περιμένουν το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους για να δείξουν την ακρίβεια της τέχνης τους.»
Αντίστοιχα, ο Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης προειδοποιεί για τον κίνδυνο της αλαζονείας, τονίζοντας ότι ο νηστεία και πνευματικός αγώνας πρέπει να συνοδεύεται από ταπείνωση:
«Αν νηστεύετε μην υπερηφανεύεστε, διαφορετικά καλύτερα να τρώτε κρέας. Γιατί περισσότερο συμφέρει τον άνθρωπο να τρώει κρέας, παρά να είναι υπερήφανος και αλαζόνας.»
Οι πνευματικοί καρποί της εγκράτειας σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος περιγράφει με μοναδικό τρόπο τα οφέλη που αποκομίζει η ψυχή όταν νηστεύει σωστά. Για εκείνον, η νηστεία δεν είναι στέρηση, αλλά απελευθέρωση.
«Η νηστεία είναι περιτομή των ηδονών του λάρυγγος, εκκοπή των πονηρών λογισμών, καθαρότης προσευχής, φωτισμός της ψυχής και θύρα της κατανύξεως. Είναι η υγεία του σώματος και η απόλαυση του παραδείσου.»
Για να διευκολυνθούμε στον αγώνα μας, ο Άγιος μας προτρέπει να έχουμε στη σκέψη μας τη θυσία του Κυρίου:
«Θυμήσου το ξύδι και τη χολή που ποτίστηκε ο Ιησούς. Έτσι θα μάθεις να νηστεύεις πιο εύκολα.»
Η σημασία της Τετάρτης και της Παρασκευής
Η νηστεία και ο πνευματικός αγώνας κορυφώνονται κατά τις δύο αυτές ημέρες της εβδομάδας, οι οποίες είναι αφιερωμένες στην προδοσία και τη Σταύρωση του Χριστού. Η Οσία Σοφία της Κλεισούρας με τον δικό της απλό αλλά συγκλονιστικό λόγο μας καλεί σε απόλυτη εγκράτεια:
«Αχ, να ξέρατε τί έπαθε ο Κύριος την Τετάρτη και την Παρασκευή, τίποτα δε θα βάζατε στο στόμα σας. Ούτε ψωμί, όχι λάδι. Μη μαντζιρίζετε Τετάρτη και Παρασκευή.»
Συμπέρασμα: Νηστεία με όλες τις αισθήσεις
Κλείνοντας, είναι σημαντικό να θυμόμαστε τον λόγο του Αγίου Ισιδώρου του Πηλουσιώτη, ο οποίος μας υπενθυμίζει ότι η αποχή από τα φαγητά είναι δώρον άδωρον αν δεν νηστεύουμε από τα πάθη μας.
«Σε τίποτα δεν ωφελεί η νηστεία από τα φαγητά εκείνους που δεν νηστεύουν με όλες τους τις αισθήσεις. Γιατί αυτός που αγωνίζεται σε όλα, πρέπει να είναι εγκρατής.»
Χορηγούμενο
