Για δεκαετίες, η επικρατούσα άποψη για τον Άρη ήταν ότι πρόκειται για έναν «νεκρό» κόσμο: παγωμένο, ακίνητο και απόλυτα βουβό. Ωστόσο, τα νέα δεδομένα από τον κρατήρα Jezero ανατρέπουν τα πάντα. Το ρομποτικό όχημα Perseverance της NASA κατέγραψε κάτι που θεωρητικά δεν θα έπρεπε να υπάρχει: το «τριζοβόλημα» ηλεκτρικών σπινθήρων μέσα στον αρειανό άνεμο.
Το μικρόφωνο της NASA και οι πρωτοφανείς ήχοι στον Άρη
Όταν το Perseverance προσεδαφίστηκε το 2021, η κύρια αποστολή του ήταν η αναζήτηση αρχαίας ζωής. Όμως, το σύστημα SuperCam έφερε μαζί του μια τεχνολογική καινοτομία: ένα εξαιρετικά ευαίσθητο μικρόφωνο.
Αυτό το όργανο άρχισε να συλλέγει ακουστικά σήματα κατά τη διέλευση των dust devils (ανεμοστρόβιλοι σκόνης). Ενώ αρχικά οι επιστήμονες πίστευαν πως πρόκειται για παράσιτα, η επαναληψιμότητα των σημάτων σε συνδυασμό με ηλεκτρομαγνητικές μετρήσεις αποκάλυψε την ιστορική αλήθεια: οι ήχοι στον Άρη που ακούστηκαν ήταν μικροσκοπικές ηλεκτρικές εκκενώσεις.
NASA: Το μεγάλο μυστικό από την πρώτη αποστολή στο φεγγάρι με το Apollo 11
Πώς δημιουργούνται οι ηλεκτρικοί σπινθήρες στον Κόκκινο Πλανήτη;
Οι αρειανοί ανεμοστρόβιλοι λειτουργούν ως φυσικές γεννήτριες στατικού ηλεκτρισμού. Καθώς τα σωματίδια σκόνης συγκρούονται με τεράστιες ταχύτητες, δημιουργείται τριβοηλεκτρικό φορτίο.
Η διαφορά της ατμόσφαιρας και η ηλεκτρική δραστηριότητα
Η ατμόσφαιρα του Άρη, αποτελούμενη κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα, είναι 100 φορές πιο αραιή από τη γήινη. Αυτή η χαμηλή πυκνότητα διευκολύνει τη δημιουργία σπινθήρων, καθώς απαιτείται πολύ λιγότερη ενέργεια για να «σπάσει» η αντίσταση του αέρα. Έτσι, ενώ στη Γη αυτοί οι σπινθήρες είναι σπάνιοι, στον Άρη φαίνεται πως αποτελούν καθημερινό φαινόμενο, κάνοντας τον πλανήτη ηλεκτρικά ζωντανό.
Γιατί οι ήχοι στον Άρη αλλάζουν την επιστημονική μας κατανόηση;
Η σημασία αυτής της ανακάλυψης, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, ξεπερνά την απλή καταγραφή ενός θορύβου. Η ηλεκτρική δραστηριότητα επηρεάζει άμεσα τη χημεία του πλανήτη.
-
Το μυστήριο του μεθανίου: Οι σπινθήρες παράγουν οξειδωτικά μόρια που διασπούν το μεθάνιο. Αυτό εξηγεί γιατί το μεθάνιο στον Άρη εξαφανίζεται πολύ πιο γρήγορα από όσο προέβλεπαν τα παλαιότερα μοντέλα.
-
Χημικές αντιδράσεις: Η ηλεκτροχημεία της ατμόσφαιρας παίζει πλέον κεντρικό ρόλο στη μελέτη της δυνητικής κατοικησιμότητας του πλανήτη.
Κίνδυνοι για μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές στον Άρη
Η φορτισμένη σκόνη δεν είναι μόνο επιστημονικό αξιοθέατο, αλλά και μια σοβαρή απειλή. Για τους μελλοντικούς αστροναύτες και τα μηχανικά συστήματα, ο στατικός ηλεκτρισμός μπορεί να προκαλέσει:
-
Ηλεκτροστατικές παρεμβολές στις επικοινωνίες.
-
Διάβρωση των οργάνων ακριβείας.
-
Μείωση απόδοσης των ηλιακών συλλεκτών λόγω επικάθισης φορτισμένων σωματιδίων.
Ο Άρης αποκτά επιτέλους τη δική του φωνή
Με περισσότερες από 30 ώρες ηχητικών καταγραφών, το Perseverance μας έδωσε μια νέα αίσθηση για το διάστημα. Από τον απόκοσμο ήχο του ανέμου μέχρι το «κρακ» της ηλεκτρικής ενέργειας, ο Άρης αποδεικνύεται ένας κόσμος γεμάτος ενέργεια και εκπλήξεις.
Ο «σιωπηλός» πλανήτης δεν υπάρχει πια. Κάθε νέος ήχος στον Άρη που φτάνει στα αυτιά των επιστημόνων στη Γη, είναι ένα ακόμα κομμάτι στο παζλ για το παρελθόν και το μέλλον της εξερεύνησης του διαστήματος.
Χορηγούμενο
