Υπάρχουν κάποιες λέξεις στην ελληνική γλώσσα που, αν και τις χρησιμοποιούμε συχνά σε δύσκολες στιγμές, μας κάνουν να «κολλάμε» πάνω από το πληκτρολόγιο ή το χαρτί. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι τα συλλυπητήρια, μια λέξη που αποτελεί ορθογραφικό «πονοκέφαλο» για την πλειοψηφία των Ελλήνων.
Συλλυπητήρια ορθογραφία: Το «ποιηματάκι» για να μην μπερδεύεστε ποτέ
Αν δυσκολεύεστε με τα φωνήεντα, υπάρχει ένας απλός κανόνας, ένα νοητό σχήμα που λειτουργεί σαν ποίημα και θα σας βοηθήσει να θυμάστε τη σωστή ορθογραφία της λέξης συλλυπητήρια. Η σειρά είναι συγκεκριμένη:
Δύο «ύψιλον» (υ), δύο «ήτα» (η) και ένα «γιώτα» (ι) στο τέλος.
Σχηματοποιώντας το έτσι στο μυαλό σας, η λέξη χωρίζεται σε τρία μέρη που ακολουθούν μια ρυθμική επανάληψη, κάνοντας το γράψιμο της πολύ πιο εύκολο ακόμα και στις πιο απαιτητικές συνθήκες.
Η ετυμολογία και η ιστορία πίσω από τα συλλυπητήρια
Για να κατανοήσουμε γιατί η λέξη γράφεται έτσι, πρέπει να δούμε την ετυμολογία στα συλλυπητήρια. Η λέξη είναι σύνθετη και προέρχεται από την πρόθεση «συν» (που σημαίνει μαζί, συμμετοχή) και τη λέξη «λύπη». Στην ουσία, όταν δίνουμε συλλυπητήρια, δηλώνουμε ότι συμπάσχουμε και νιώθουμε τη θλίψη μαζί με τον συνάνθρωπό μας.
Είναι ενδιαφέρον ότι η συγκεκριμένη λέξη αποτελεί μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική λέξη condoléances. Πλάστηκε από λόγιους τον 19ο αιώνα (συγκεκριμένα το 1871, σύμφωνα με τον Στέφανο Κουμανούδη), ενώ στην αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν το ρήμα «συλλυπούμαι».
Ασκαρδαμυκτί: Η άγνωστη σημασία της λέξης που κρύβει απίστευτη δύναμη
Γιατί η λέξη συλλυπητήρια θεωρείται από τις πιο δύσκολες;
Η δυσκολία στην ορθή γραφή της λέξης έγκειται στην εναλλαγή των «ι» ήχων. Πολλοί τείνουν να βάζουν «ι» ή «ει» σε λάθος σημεία, ξεχνώντας τη σύνδεση με τη λέξη «λύπη» που απαιτεί το ύψιλον και το ήτα.
Αν σκέφτεστε τη ρίζα της λέξης κάθε φορά που τη γράφετε, θα διαπιστώσετε ότι η ελληνική γλώσσα έχει μια μαθηματική λογική που, αν την ξεκλειδώσεις, εξαφανίζει τα ορθογραφικά λάθη.
Συχνά λάθη στην ελληνική ορθογραφία – Mini Quiz: Μπορείς να βρεις τη σωστή ορθογραφία;
1. Πώς γράφεται η λέξη που σημαίνει «παρέχω βοήθεια»;
-
Α) Περιθάλπω
-
Β) Περιθάλπω (Σωστό: με «ι» και «ω»)
2. Πώς γράφεται το γνωστό… κτίριο;
-
Α) Κτίριο
-
Β) Κτήριο (Σημείωση: Το «κτήριο» θεωρείται το ετυμολογικά ορθότερο από τον Μπαμπινιώτη λόγω του ρήματος «κτίζω» → «ευκτήριον», αλλά πλέον και οι δύο γραφές είναι αποδεκτές).
3. Πώς γράφεται η λέξη για το «αντικείμενο»;
-
Α) Εξάρτημα
-
Β) Εξάρτημα (Σωστό: με «η» λόγω του «εξαρτώ»)
4. Πώς γράφεται η λέξη για την «πρόκληση»;
-
Α) Επίδραση
-
Β) Επήρεια (Σωστό: με «η» και «ει»)
5. Και το πιο δύσκολο: Πώς γράφεται το… «λείμμα»;
-
Α) Λήμμα (όπως στο λεξικό)
-
Β) Λείμμα (όπως το υπόλειμμα) (Εδώ η παγίδα είναι μεγάλη! Το λήμμα του λεξικού είναι με «η», ενώ το λείμμα ως υπόλοιπο είναι με «ει»).
Χορηγούμενο
