Η πνευματική περίοδος που προετοιμάζει τους πιστούς για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή ξεκινά επίσημα. Η πρώτη Κυριακή του Τριωδίου ονομάζεται Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου, παίρνοντας το όνομά της από τη συγκλονιστική ευαγγελική περικοπή του Λουκά, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της χριστιανικής ηθικής.
Η παραβολή και η πνευματική διδασκαλία την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου
Στο κέντρο της διδασκαλίας βρίσκεται η αντίθεση ανάμεσα σε δύο πρόσωπα: τον Τελώνη και τον Φαρισαίο. Την εποχή του Χριστού, οι Τελώνες θεωρούνταν άδικοι και εκμεταλλευτές, καθώς εισέπρατταν φόρους για τους Ρωμαίους. Αντίθετα, οι Φαρισαίοι ήταν οι «υπερασπιστές» του Νόμου, που όμως συχνά κατέληγαν στην υποκρισία.
Η Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου μας διδάσκει ότι:
-
Η ταπεινοφροσύνη του αμαρτωλού Τελώνη, που αναγνωρίζει τα λάθη του, τον δικαιώνει μπροστά στον Θεό.
-
Η αλαζονεία του Φαρισαίου, που θεωρεί τον εαυτό του τέλειο και κατακρίνει τους άλλους, τον απομακρύνει από την αλήθεια.
-
Το διαχρονικό γνωμικό «Πας ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται, ο δε ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται» αποτελεί το θεμέλιο αυτής της περιόδου.
Γιατί η εβδομάδα αυτή ονομάζεται «ελεύθερη» και δεν υπάρχει νηστεία;
Μια από τις πιο χαρακτηριστικές παραδόσεις που συνοδεύουν την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου είναι η πλήρης κατάλυση της νηστείας. Κατά την πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου, η Εκκλησία επιτρέπει την κατανάλωση κάθε είδους τροφής (κρέας, γαλακτοκομικά, ψάρι) ακόμα και την Τετάρτη και την Παρασκευή.
Αυτή η «ελεύθερη» ή «απολυτή» εβδομάδα θεσπίστηκε για δύο λόγους:
-
Πνευματική προετοιμασία: Για να ενισχυθούν οι πιστοί σωματικά πριν από τη μεγάλη νηστεία της Σαρακοστής.
-
Κατά της υποκρισίας: Για να διαφοροποιηθούν οι χριστιανοί από την τυπική και υπερήφανη νηστεία των Φαρισαίων, δίνοντας έμφαση στην ουσία της μετάνοιας και όχι μόνο στην αποχή από τροφές.
Το Τριώδιο ως δρόμος προς την Ανάσταση
Με την είσοδο στην περίοδο αυτή, ο πιστός καλείται να κοιτάξει μέσα του και να αποβάλει την έπαρση. Η Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου δεν είναι απλώς μια θρησκευτική επέτειος, αλλά μια πρόσκληση για ειλικρινή αυτοκριτική. Η πορεία του Τριωδίου ξεκινά με την ταπείνωση, το μόνο «κλειδί» που ανοίγει την πόρτα της πνευματικής ελευθερίας.
Χορηγούμενο
