Κάθε χρόνο στις 21 Μαΐου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά με κατάνυξη τη μνήμη δύο κορυφαίων προσωπικοτήτων της παγκόσμιας και εκκλησιαστικής ιστορίας: του Μεγάλου Κωνσταντίνου και της μητέρας του, Αγίας Ελένης. Η προσφορά τους υπήρξε τόσο καταλυτική για την εξάπλωση και την εδραίωση του Χριστιανισμού, ώστε η Εκκλησία τους απέδωσε τον ύψιστο τίτλο των Ισαποστόλων.
Μέγας Κωνσταντίνος: Ο Αυτοκράτορας που Άλλαξε τον Κόσμο
Ο Κωνσταντίνος γεννήθηκε στην Cross (σημερινή Νις της Σερβίας) και ήταν γιος του Φλάβιου Βαλέριου Κωνστάντιου, αξιωματικού του ρωμαϊκού στρατού, και της Ελένης, η οποία ήταν Ελληνίδα Μικρασιάτισσα από τη Βιθυνία.
Ανεβαίνοντας σταθερά τα σκαλιά της στρατιωτικής ιεραρχίας, ο Κωνσταντίνος ανακηρύχθηκε Αυτοκράτορας από τον στρατό το 306 μ.Χ. Μετά από μια σειρά εμφυλίων πολέμων και τη μνημειώδη νίκη του επί του Μαξεντίου στη Μιλβία Γέφυρα (όπου, σύμφωνα με την παράδοση, είδε στον ουρανό το όραμα του Τιμίου Σταυρού με την επιγραφή «Εν τούτω νίκα»), έγινε ο μοναδικός κυρίαρχος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 324 μ.Χ.
Οι Ριζοσπαστικές Μεταρρυθμίσεις του
Ως ηγέτης, ο Κωνσταντίνος αναδιοργάνωσε εκ θεμελίων το κράτος:
-
Οικονομία: Εισήγαγε τον σόλιδο, ένα χρυσό νόμισμα που παρέμεινε το σταθερότερο οικονομικό πρότυπο στην Ευρώπη για πάνω από 1.000 χρόνια.
-
Στρατός: Αναστήλωσε τις ένοπλες δυνάμεις, δημιουργώντας ευέλικτες κινητές μονάδες πεζικού και φρουρών για την άμεση αντιμετώπιση εξωτερικών απειλών.
-
Νέα Πρωτεύουσα: Μετέφερε την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας από τη Ρώμη στο Βυζάντιο, ιδρύοντας την Κωνσταντινούπολη, τη «Νέα Ρώμη».
Η Θρησκευτική Τομή: Διάταγμα των Μεδιολάνων και Α΄ Οικουμενική Σύνοδος
Ο Μέγας Κωνσταντίνος υπήρξε ο πρώτος Ρωμαίος αυτοκράτορας που όχι μόνο σταμάτησε τους διωγμούς κατά των Χριστιανών, αλλά προώθησε ενεργά τη νέα πίστη.
Το Διάταγμα των Μεδιολάνων (313 μ.Χ.): Συνυπέγραψε με τον Λικίνιο τη θέσπιση της ανεξιθρησκίας, δίνοντας στους Χριστιανούς την πλήρη ελευθερία να λατρεύουν τον Θεό τους χωρίς φόβο.
Το 325 μ.Χ. συνεκάλεσε την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια, η οποία καταδίκασε την αίρεση του Αρείου και έθεσε τις βάσεις για το Σύμβολο της Πίστεως («Πιστεύω»). Αν και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του προστατεύοντας την Εκκλησία, ο ίδιος βαπτίστηκε Χριστιανός λίγο πριν τον θάνατό του το 337 μ.Χ. από τον Ευσέβιο Καισαρείας.
Αγία Ελένη: Η Ευεργέτιδα και η Εύρεση του Τιμίου Σταυρού
Η Αγία Ελένη γεννήθηκε στο Δρέπανο της Βιθυνίας (περί το 247 μ.Χ.) και έμεινε στην ιστορία για την απαράμιλλη ευσέβεια, την ταπεινότητά της και το τεράστιο φιλανθρωπικό της έργο.
Χρησιμοποίησε την αυτοκρατορική της επιρροή και τους πόρους της για την ανακούφιση των φτωχών, την απελευθέρωση των φυλακισμένων και, κυρίως, για την ανέγερση λαμπρών χριστιανικών ναών στα σπουδαιότερα σημεία της χριστιανοσύνης:
-
Στη Ρώμη (Ναός του Τιμίου Σταυρού)
-
Στην Κωνσταντινούπολη (Ναός των Αγίων Αποστόλων)
-
Στη Βηθλεέμ (Βασιλική της Γεννήσεως)
-
Στο Όρος των Ελαιών (Βασιλική της Γεθσημανή)
Το Ταξίδι στους Αγίους Τόπους
Το 326 μ.Χ., σε προχωρημένη ηλικία, η Αγία Ελένη πραγματοποίησε ένα ιστορικό προσκύνημα στην Ιερουσαλήμ. Μετά από επίμονες ανασκαφές, κατάφερε να εντοπίσει τον Γολγοθά και τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου, μαζί με τους σταυρούς των δύο ληστών. Στο σημείο του Ιερού Τάφου, με εντολή της ίδιας και του γιου της, οικοδομήθηκε ο μεγαλοπρεπής Ναός της Αναστάσεως, ο οποίος παραμένει μέχρι σήμερα το επίκεντρο του χριστιανικού κόσμου.
Κατά την επιστροφή της προς την Κωνσταντινούπολη, η Αγία Ελένη πέρασε και από την Κύπρο, όπου ίδρυσε μονές και άφησε τεμάχια από το Ιερό Ξύλο. Κοιμήθηκε ειρηνικά γύρω στο 327 μ.Χ., σε ηλικία περίπου 80 ετών.
Ένας Κοινός Πνευματικός Άθλος
Η Εκκλησία δεν τους ξεχωρίζει, αλλά τους τιμά μαζί, καθώς το έργο τους ήταν συμπληρωματικό και βαθιά ενωμένο. Ο Μέγας Κωνσταντίνος προσέφερε το πολιτικό και στρατιωτικό πλαίσιο για να βγει ο Χριστιανισμός από τις κατακόμβες, ενώ η Αγία Ελένη προσέφερε την πνευματική θέρμη, τη φιλανθρωπία και την αποκάλυψη των ιερών κειμηλίων της πίστης.
Η 21η Μαΐου είναι μια ημέρα γιορτής και στοχασμού για τη μεταμορφωτική δύναμη της πίστης που άλλαξε την πορεία της ανθρωπότητας. Χρόνια πολλά σε όσους και όσες γιορτάζουν!
Χορηγούμενο
