Άγιος Φανούριος: Ο Άγιος της «φανέρωσης» και η ιστορία του

Ο Άγιος Φανούριος, ένας από τους πιο αγαπητούς Αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, είναι γνωστός για τη δύναμη που του αποδίδεται να «φανερώνει» χαμένα αντικείμενα ή πρόσωπα. Επίσης το όνομά του έχει συνδεθεί άρρηκτα με τη φανουρόπιτα, μια πίτα που φτιάχνεται προς τιμήν του, με την ελπίδα της ανεύρεσης αυτού που έχει χαθεί.

 

Πώς βρέθηκε η εικόνα του Αγίου

Η ιστορία του Αγίου Φανουρίου ξεκινά στη Ρόδο τον 14ο αιώνα. Ενώ το νησί βρισκόταν υπό την κατοχή των Ιωαννιτών Ιπποτών, ο Μητροπολίτης Ρόδου, Νείλος ο Διασσωρινός, επέβλεπε εργασίες για την ενίσχυση των τειχών. Κατά τη διάρκεια αυτών των εργασιών, βρέθηκαν τα ερείπια μιας παλαιάς εκκλησίας. Ωστόσο ανάμεσα στα χαλάσματα και τις κατεστραμμένες εικόνες, βρέθηκε μία που ήταν εντελώς άθικτη. Σαν να είχε ζωγραφιστεί μόλις.

Επίσης η εικόνα απεικόνιζε έναν νεαρό στρατιώτη με ένα σταυρό και μια αναμμένη λαμπάδα στο χέρι. Η επιγραφή της έγραφε «Άγιος Φανούριος». Και απεικόνιζε δώδεκα σκηνές από το μαρτύριό του. Αυτή η ανακάλυψη έδωσε το έναυσμα για την εξάπλωση της λατρείας του, παρόλο που δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για τον βίο ή το μαρτύριό του πριν από την εύρεση της εικόνας.

Η λαϊκή πίστη και η φανουρόπιτα

Η λαϊκή παράδοση συνέδεσε το όνομα του Αγίου με τη λέξη «φανερώνω». Και έτσι ο Φανούριος έγινε ο Άγιος που βοηθά στην ανεύρεση. Η φανουρόπιτα αποτελεί το πιο γνωστό έθιμο προς τιμήν του, και φτιάχνεται την παραμονή ή την ημέρα της εορτής του, στις 27 Αυγούστου. Προσφέρεται συχνά για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες της μητέρας του Αγίου. Η οποία σύμφωνα με την παράδοση ήταν μια αμαρτωλή γυναίκα.

Η εικονογραφία και τα θαύματα

Οι απεικονίσεις του Αγίου Φανουρίου ποικίλλουν. Ο πιο συνηθισμένος τύπος τον δείχνει ως νεαρό πολεμιστή με πανοπλία, να κρατά ένα δόρυ και έναν σταυρό με μια λαμπάδα. Συχνά πατώντας πάνω σε έναν δράκο.

Ένα από τα πιο γνωστά θαύματά του αφορά την απελευθέρωση τριών ιερέων από την Κρήτη. Οι οποίοι είχαν συλληφθεί από Μωαμεθανούς. Ο Άγιος εμφανίστηκε τρεις φορές στους απαγωγείς τους, ζητώντας τους να τους ελευθερώσουν. Όταν εκείνοι αρνήθηκαν, τους έπληξε με ασθένειες και τυφλότητα. Μέχρι που τελικά συμμορφώθηκαν και τους άφησαν ελεύθερους, με αντάλλαγμα τη θεραπεία τους.

Ωστόσο ο Άγιος Φανούριος, ανεξάρτητα από τις αμφιβολίες που εκφράστηκαν κατά καιρούς για την ταυτότητά του, έχει καθιερωθεί στη συνείδηση των πιστών. Επιπλέον η λατρεία του συνεχίζει να είναι ζωντανή σε όλη την Ελλάδα. Με εκατοντάδες ναούς αφιερωμένους σε αυτόν.