Έφηβοι και Social Media: Προκλήσεις και συγκρούσεις στην εποχή της διαδικτυακής επικοινωνίας

Στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nature , δημοσιεύθηκε πρόσφατα (14 Ιανουαρίου 2025) άρθρο που εξετάζει τη σχέση των εφήβων με τα κοινωνικά δίκτυα. Καθώς και τις συνέπειες της απόφασης της αυστραλιανής κυβέρνησης να απαγορεύσει τη χρήση πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Για παιδιά και εφήβους κάτω των 16 ετών. Ο νόμος, που ψηφίστηκε τον Νοέμβριο του 2024, είναι ο πρώτος του είδους του στον κόσμο.

Επίσης οι γιατροί Παναγιώτα Ζαχαράκη (Βιολόγος) και Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ) αναφέρουν τα κύρια σημεία του άρθρου. Τονίζοντας ότι υπάρχουν αποδείξεις για τη σύνδεση των προβλημάτων των κοινωνικών δικτύων σε μεγαλύτερες ψυχολογικές. Καθώς και πνευματικό επίπεδο για πολλά παιδιά. Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις που οι έφηβοι με αυτισμό, κοινωνικές δυσκολίες ή εκείνοι που αναζητούν την προσωπική τους ταυτότητα. Ενδέχεται να επωφεληθούν από τη διαδικτυακή επικοινωνία.

Ο συγγραφέας του άρθρου στο Nature , η οποία είναι ειδική στα κοινωνικά δίκτυα, επισημαίνει ότι η απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να οδηγήσει σε μια απομόνωση των εφήβων. Καθώς πολλοί θα αισθάνονται ότι δεν μπορούν να μιλήσουν για τη διαδικτυακή τους ζωή στους γονείς τους. Αναφέρεται επίσης στην ανάγκη των κυβερνήσεων να επενδύσουν στην εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των γονέων για την αλληλεπίδραση των παιδιών τους με τα κοινωνικά δίκτυα.

Η χρήση των κοινωνικών δικτύων επηρεάζει την ψυχική υγεία των εφήβων. 

Ωστόσο πολλές μελέτες έχουν δείξει πώς η χρήση των κοινωνικών δικτύων επηρεάζει την ψυχική υγεία των εφήβων.  Με αρνητικές συνέπειες όπως η επίπτωση του ύπνου και η αύξηση των ψυχικών πιέσεων. Παράλληλα, υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με το πώς οι γονείς μπορούν να υποστηρίξουν τα παιδιά τους. Ειδικά όσον αφορά την αντιμετώπιση του διαδικτυακού εκφοβισμού. Και την προστασία της ψυχικής τους ευημερίας.

Επιπλέον, παραμένει ασαφές ποια είναι η καλύτερη στρατηγική για να ρυθμίσουν οι γονείς τη χρήση των οθονών από τα παιδιά τους. Ερωτήματα, όπως αν πρέπει να καθυστερήσει η χορήγηση ενός smartphone ή πόσο ενεργά πρέπει να συμμετέχουν οι γονείς στη διαδικτυακή ζωή των παιδιών τους. Χρήζουν περαιτέρω επιστημονικής ανάλυσης.

Επίσης συνολικά, το άρθρο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι απαραίτητες περισσότερες επιδημιολογικές μελέτες. Για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα διαφορετικών προσεγγίσεων. Όπως οι περιορισμοί ή η πλήρης απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων. Σε σύγκριση με τις πιο υποστηρικτικές πρακτικές όπου γονείς και παιδιά περνούν χρόνο μαζί στο διαδίκτυο. Και συζητούν για τους κινδύνους των κοινωνικών δικτύων. Τονίζεται επίσης η ανάγκη για διεθνείς χρηματοδοτήσεις. Και ερευνητικά έργα που εξετάζουν αυτές τις προσεγγίσεις σε βάθος.