Η άγνωστη προφητεία για την Πόλη που προκαλεί πανικό στην Τουρκία

Η άγνωστη προφητεία για την Πόλη και τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά που προκαλεί πανικό στην Τουρκία

Μια πρόσφατη μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Byzantinische Zeitschrift έφερε στο φως ένα κείμενο που κράτησε άσβεστη την ελπίδα των υπόδουλων Ελλήνων για την απελευθέρωση της Κωνσταντινούπολης. Πρόκειται για το Vaticinium de restitutione Constantinopoleos, ένα έργο του 16ου αιώνα που αποτελούσε μια προφητεία για την «Ανάκτηση της Πόλης» με τη θεία παρέμβαση και τη βοήθεια των Δυτικών δυνάμεων.

Η άγνωστη προφητεία για την Πόλη και τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά

Το κείμενο, γραμμένο σε μεσαιωνική ελληνική γλώσσα, περιγράφει την πεποίθηση των υπόδουλων πληθυσμών ότι η ελευθερία θα ερχόταν με την παρέμβαση του Θεού, αλλά και με την υποστήριξη της Δύσης. Φράσεις όπως «Ἐκ Δυσμῶν ἐλεύσεται βοήθεια καὶ ἀναστήσει τὸ γένος τῶν Ῥωμαίων» αποδεικνύουν την πίστη τους σε μια εξωτερική δύναμη που θα τους βοηθούσε να ανακτήσουν την ελευθερία τους.

Η ψυχολογική και πολιτική σημασία των προφητειών

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτές οι προφητείες είχαν πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια απλή θρησκευτική ή μυστικιστική διάσταση. Λειτούργησαν ως ισχυρά πολιτικά και ψυχολογικά εργαλεία, τα οποία διατηρούσαν ζωντανή την ελπίδα και ενίσχυαν τη συλλογική ταυτότητα των υπόδουλων Ελλήνων. Σε μια εποχή που η επίσημη ιστορία και η πολιτική ήταν υπό τον έλεγχο των Οθωμανών, αυτές οι αφηγήσεις λειτουργούσαν ως «ανεπίσημη ιστορία», μεταδιδόμενες από γενιά σε γενιά και συντηρώντας την προσδοκία της απελευθέρωσης.

Η διάδοση στην Κύπρο και τη λαϊκή παράδοση

Μετά την οθωμανική κατάκτηση της Κύπρου το 1571, οι προφητείες αυτές βρήκαν πρόσφορο έδαφος. Η σκληρή φορολογία και η κοινωνική καταπίεση οδήγησαν τους κατοίκους στην ελπίδα ότι «η Πόλη θα ξαναγίνει ελληνική» και ότι η Κύπρος θα ακολουθούσε το ίδιο μονοπάτι προς την ελευθερία. Λόγιοι και ιερωμένοι του 17ου και 18ου αιώνα χρησιμοποιούσαν τα κείμενα αυτά για να ενισχύσουν το ηθικό των πιστών.

Άγιος Παΐσιος: Η συγκλονιστική προφητεία για την επιστροφή των Ελλήνων στα Φάρασα

Η αφήγηση πέρασε ακόμα και στη λαϊκή παράδοση, με τραγούδια και θρύλους, όπως αυτόν του «Μαρμαρωμένου Βασιλιά», που περιμένει να αναστηθεί για να οδηγήσει τον λαό του στην απελευθέρωση. Η ίδια αυτή προφητεία συνδέθηκε με τον πόθο για ελευθερία σε Κρήτη, Ήπειρο και Κύπρο, καθιστώντας την Κωνσταντινούπολη ένα πανελλήνιο σύμβολο προσδοκίας και εθνικής αφύπνισης.

Στην Κύπρο, ειδικότερα, η παράδοση παρέμεινε ζωντανή μέχρι και τον 19ο αιώνα, συνδέοντας τον μύθο της «Ανακτήσεως» με την επιδίωξη της Ένωσης και τη διατήρηση της εθνικής ιστορικής μνήμης.