Η γένεση της Γαλανόλευκης: Η ιστορία της Ελληνικής Σημαίας

Η σημερινή Ελληνική Σημαία, η γνωστή Γαλανόλευκη, δεν υιοθετήθηκε αμέσως με την έκρηξη της Επανάστασης του 1821. Αλλά αποτελεί προϊόν σταδιακής ενοποίησης και επίσημης καθιέρωσης από τις πρώτες Εθνοσυνελεύσεις. Αρχικά, ο Αγώνας δεν είχε ενιαίο σύμβολο, με κάθε στρατιωτικό σώμα να πολεμά κάτω από το δικό του ξεχωριστό λάβαρο.

---

Οι Ποικίλες Σημαίες της Επανάστασης

 

Επίσης κατά την περίοδο 1821-1822, η Επανάσταση χαρακτηριζόταν από ποικιλία επαναστατικών λαβάρων:

• Χρώματα και Σύμβολα: Πολλές σημαίες ακολουθούσαν τα χρώματα της Φιλικής Εταιρείας (άσπρο, μαύρο, κόκκινο). Και τα σύμβολά της (π.χ., άγκυρα ή φοίνικας).
• Αρματολοί και Εκκλησία: Άλλα σώματα χρησιμοποιούσαν τα μπαϊράκια των αρματολών (με σταυρό και κάποιον άγιο) ή ακόμα και το ιερό λάβαρο της ενορίας τους.

---

 

Η Απόφαση της Εθνοσυνέλευσης (1822)

 

Ωστόσο η ανάγκη για ενιαίο εθνικό σύμβολο καλύφθηκε με την πρώτη Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου τον Ιανουάριο του 1822.

Απόφαση	Λεπτομέρειες
Χρώματα	Καθιερώθηκαν επίσημα το κυανό (γαλάζιο) και το λευκό.
Απόρριψη	Απορρίφθηκαν το κόκκινο και το πράσινο, καθώς θεωρούνταν άμεσα συνυφασμένα με την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Συμβολισμός Χρωμάτων	Θεωρίες υποστηρίζουν ότι συμβολίζουν το γαλάζιο της θάλασσας του Αιγαίου και το λευκό των κυμάτων ή του αφρού της.

 

Οι Λωρίδες: «Ελευθερία ή Θάνατος»

 

Ακόμη, η πιο διαδεδομένη και γνωστή θεωρία σχετικά με τη μορφή της σημερινής σημαίας αφορά τις εννέα (9) οριζόντιες λωρίδες (πέντε κυανές και τέσσερις λευκές).

Συμβολισμός: Οι λωρίδες λέγεται ότι αντιστοιχούν στις εννέα συλλαβές της φράσης «Ε-λευ-θε-ρί-α ή Θά-να-τος», του κεντρικού συνθήματος της Επανάστασης.

---

 

Η Τελική Καθιέρωση (15 Μαρτίου 1822)

 

Ωστόσο δύο μήνες μετά την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης, το Εκτελεστικό Σώμα (υπό την υπογραφή του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου) εξέδωσε το διάταγμα που καθόριζε τη μορφή της σημαίας για τις χερσαίες και τις θαλάσσιες δυνάμεις:

1. Σημαία Ξηράς: Τετράγωνο σχήμα, με κυανό εμβαδόν, διαιρεμένο σε τέσσερα ίσα τμήματα από έναν λευκό σταυρό. Αυτή η μορφή χρησιμοποιήθηκε ως η επίσημη σημαία του κράτους μέχρι το 1978.
2. Σημαία Πολεμικών Πλοίων: Διαιρείτο σε εννέα οριζόντιες λωρίδες (κυανές και λευκές εναλλάξ), με κυανό τετράγωνο στην άνω εσωτερική γωνία και έναν λευκό σταυρό στο κέντρο του τετραγώνου.
3. Σημαία Εμπορικών Πλοίων: Κυανό εμβαδόν με λευκό τετράγωνο στην άνω εσωτερική γωνία και κυανό σταυρό στο κέντρο του τετραγώνου.

 

Η Επικράτηση της Σημερινής Μορφής

 

Επιπλέον σήμερα, η σημαία των πολεμικών πλοίων—αυτή με τις εννέα λωρίδες και τον σταυρό στο τετράγωνο—έχει επικρατήσει ως το επίσημο σύμβολο ολόκληρου του ελληνικού έθνους και της Ελληνικής Δημοκρατίας.