Η ιστορία του συνθήματος «Ελιά, ελιά και Κώτσο βασιλιά» το 1920

Η φράση «Ελιά, ελιά και Κώτσο βασιλιά» είναι ένα από τα πιο γνωστά και μοιραία προεκλογικά συνθήματα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Αναδύθηκε το 1920 από την «Ηνωμένη Αντιπολίτευσιν», την αντι-βενιζελική παράταξη που είχε ως κύριο στόχο την επάνοδο του εξόριστου βασιλιά Κωνσταντίνου Β’ στον θρόνο.

Η Πτώση του Βενιζέλου και η Κούραση του Έθνους

Η εκλογική αναμέτρηση του 1920 βρήκε τον Ελευθέριο Βενιζέλο να επιστρέφει από τη Γαλλία. Με τη θριαμβευτική Συνθήκη των Σεβρών στα χέρια. Έχοντας εκπληρώσει το μεγαλύτερο μέρος των «εθνικών πόθων». Παρά τον διπλωματικό του θρίαμβο, ο Βενιζέλος διαψεύστηκε πλήρως από την κάλπη.

Ο λόγος ήταν η οκταετής πολεμική περιπέτεια (Βαλκανικοί, Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, Μικρασιατική Εκστρατεία) που είχε εξαντλήσει τη χώρα. Τα αρσενικά παιδιά απουσίαζαν στα μέτωπα, η αγροτική οικονομία μαράζωνε, ενώ κρούσματα διαφθοράς και η αλαζονεία στον κομματικό μηχανισμό των Φιλελευθέρων είχαν δημιουργήσει βαθιά δυσαρέσκεια, ενισχυμένη από τις πληγές του πρόσφατου Εθνικού Διχασμού.

Το Σύνθημα της Ειρήνης και η Διάψευση

Η «Ηνωμένη Αντιπολίτευσις», αποτελούμενη από διάσπαρτες δεξιές «προσωπικότητες» συσπειρωμένες γύρω από τον μονάρχη, κατήλθε στις εκλογές χωρίς να κομίζει μια ουσιαστική, νέα πολιτική πρόταση. Η φιλοσοφία της ύπαρξής της συνοψιζόταν στην αντίδραση κατά του βενιζελισμού.

Ωστόσο, κατάφερε να εκμεταλλευτεί την κόπωση του εκλογικού σώματος. Κραδαίνοντας την «ελιά» της ειρήνης και υποσχόμενη την άμεση επιστροφή των στρατιωτών από το μέτωπο, κέρδισε τις εκλογές.

Επίσης η νίκη της Αντιπολίτευσης όμως συνοδεύτηκε από στροφή 180 μοιρών στην εξωτερική πολιτική. Αντί για ειρήνη, η Μικρασιατική Εκστρατεία συνεχίστηκε. Με αποτέλεσμα να οδηγηθεί σε καταστροφικές συνέπειες. Ακόμα και αν είχε επικρατήσει η βενιζελική παράταξη, η υπόσχεση για ειρήνη ήταν επισφαλής, καθώς ο Κεμάλ συνέχιζε τις επιθέσεις και τις ενέργειες δολιοφθοράς.

Επιπλέον το σύνθημα «Ελιά, ελιά και Κώτσο βασιλιά» έφερε την αλλαγή που ζητούσε ο λαός. Αλλά όχι την ειρήνη που λαχταρούσε, οδηγώντας τελικά στη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922.