Μπορεί ο τρόπος που οδηγούμε να προβλέψει την άνοια; Τι δείχνουν τα νέα δεδομένα

Η οδήγηση αποτελεί για τους περισσότερους από εμάς την απόλυτη πράξη ανεξαρτησίας. Είναι μια σύνθετη διαδικασία που απαιτεί τη συνεργασία της όρασης, των αντανακλαστικών και, κυρίως, της γνωστικής λειτουργίας. Νέα επιστημονικά δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Neurology αποκαλύπτουν ότι ο τρόπος που χειριζόμαστε το τιμόνι μπορεί να αποτελέσει έναν «σιωπηλό μάρτυρα» για την κατάσταση του εγκεφάλου μας, πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα εμφανή συμπτώματα απώλειας μνήμης.

Το «Καμπανάκι» των Δεδομένων

Σύμφωνα με τη μελέτη, η χρήση αισθητήρων τύπου GPS σε οχήματα ηλικιωμένων οδηγών επέτρεψε στους ερευνητές να εντοπίσουν συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς που συνδέονται με την Ήπια Γνωστική Διαταραχή (MCI). Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι αλλαγές δεν συμβαίνουν ξαφνικά, αλλά σταδιακά και υποσυνείδητα.

Ποιες αλλαγές πρέπει να προσέξουμε;

Τα άτομα που βρίσκονται στα πρώιμα στάδια γνωστικής έκπτωσης τείνουν να τροποποιούν τις οδηγικές τους συνήθειες με τους εξής τρόπους:

• Περιορισμός Ακτίνας: Οι διαδρομές γίνονται πιο σύντομες και κινούνται όλο και πιο κοντά στην περιοχή της κατοικίας τους.

• Αποφυγή της Νύχτας: Η οδήγηση μετά τη δύση του ηλίου αποφεύγεται συστηματικά λόγω της μειωμένης ικανότητας επεξεργασίας οπτικών ερεθισμάτων υπό χαμηλό φωτισμό.

• Υπερβολική Προβλεψιμότητα: Επιλέγουν αποκλειστικά γνωστές διαδρομές και αρνούνται να δοκιμάσουν νέους δρόμους ή παρακάμψεις, φοβούμενοι τον αποπροσανατολισμό.

• Μείωση Συχνότητας: Συνολικά, οι ώρες πίσω από το τιμόνι μειώνονται αισθητά.

Από την Ανίχνευση στην Πρόληψη

Η σημασία αυτής της ανακάλυψης είναι τεράστια για τις οικογένειες και τους φροντιστές ηλικιωμένων. Συχνά, η συζήτηση για τη διακοπή της οδήγησης ξεκινά μετά από ένα ατύχημα ή μια επικίνδυνη στιγμή σύγχυσης. Η τεχνολογία, ωστόσο, προσφέρει πλέον μια αντικειμενική ματιά.

Παραδοσιακή Διάγνωση	Διάγνωση μέσω Οδηγικής Συμπεριφοράς
Βασίζεται σε τεστ μνήμης στο ιατρείο	Βασίζεται σε πραγματικές συνθήκες ζωής
Συχνά εντοπίζει την άνοια σε προχωρημένο στάδιο	Μπορεί να δώσει «σήμα» πολύ νωρίτερα
Προκαλεί άγχος στον εξεταζόμενο	Γίνεται με παθητικό και μη παρεμβατικό τρόπο

---

Η Σημασία της Υποστήριξης, όχι της Στέρησης

Ο στόχος αυτών των ευρημάτων δεν είναι η αυθαίρετη αφαίρεση του διπλώματος οδήγησης και της αυτονομίας του ατόμου. Αντίθετα, η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των σημαδιών επιτρέπει:

1. Την έγκαιρη ιατρική παρέμβαση που μπορεί να καθυστερήσει την εξέλιξη της νόσου.

2. Τον καλύτερο σχεδιασμό της καθημερινότητας (π.χ. χρήση μέσων μεταφοράς ή συνοδεία).

3. Την ενίσχυση της ασφάλειας τόσο του ίδιου του οδηγού όσο και των υπολοίπων στον δρόμο.

Η οδήγηση, λοιπόν, παύει να είναι απλώς ένας τρόπος μετακίνησης και μετατρέπεται σε ένα πολύτιμο διαγνωστικό εργαλείο για την ποιότητα ζωής μας καθώς μεγαλώνουμε.