Σαράντα ημέρες μετά την Ανάσταση, η Εκκλησία και η λαϊκή μας παράδοση τιμούν την Ανάληψη του Χριστού. Είναι η στιγμή που το «Χριστός Ανέστη» ψάλλεται για τελευταία φορά, κλείνοντας πανηγυρικά τον κύκλο του Πάσχα και ανοίγοντας την πόρτα στο καλοκαίρι.
Η ημέρα αυτή δεν είναι μόνο μια δεσποτική γιορτή, αλλά και ένας πλούσιος καμβάς από ήθη, έθιμα και δοξασίες που επιβιώνουν αιώνες τώρα, συνδέοντας τον ουρανό με τη θάλασσα και τους ζωντανούς με τους νεκρούς.
Το «Άνοιγμα» των Ουρανών και ο Αποχαιρετισμός των Ψυχών
Σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη, η νύχτα της Αναλήψεως είναι ιερή. Οι παλιοί έλεγαν πως αν κάποιος είναι «καθαρός» και ξαγρυπνήσει τα μεσάνυχτα, μπορεί να δει τους ουρανούς να ανοίγουν και ένα θείο φως να ανεβαίνει καθώς ο Χριστός επιστρέφει στον Πατέρα Του.
Παράλληλα, η παράδοση θέλει τις ψυχές των νεκρών, που κυκλοφορούσαν ελεύθερες στη γη από την ημέρα της Ανάστασης, να πρέπει πλέον να επιστρέψουν στον τόπο τους. Είναι μια στιγμή γλυκιάς μελαγχολίας:
-
Οι συγγενείς ανάβουν κεριά στα παράθυρα και στα νεκροταφεία.
-
Μοιράζονται πίτες, κόλλυβα και φαγητά για τη συγχώρεση των αγαπημένων τους.
-
Η σιωπή και η προσευχή συνοδεύουν τον «αποχαιρετισμό» των ψυχών.
«Γαλατοπέφτη»: Το έθιμο της Λήμνου
Στο νησί της Λήμνου, η γιορτή παίρνει το ιδιαίτερο όνομα «Γαλατοπέφτη». Οι κτηνοτρόφοι εκείνη την ημέρα δεν έπηζαν το γάλα για τυρί, αλλά το μοίραζαν απλόχερα σε φίλους, γείτονες και περαστικούς. Όσο περίσσευε, γινόταν ρυζόγαλο, γλυκαίνοντας την κοινότητα προς τιμήν της ημέρας.
Η Κάθοδος στη Θάλασσα και τα 40 Κύματα
Ίσως το πιο διαδεδομένο λαϊκό έθιμο είναι το πρώτο μπάνιο στη θάλασσα. Για τον λαό της υπαίθρου, η Ανάληψη σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του καλοκαιριού. Πριν από αυτή την ημέρα, η θάλασσα θεωρούνταν «άγιαστη» και επικίνδυνη.
Η τελετουργία του νερού: Μετά τη λειτουργία, οι πιστοί κατεβαίνουν στην ακτή, κάνουν τον σταυρό τους και βρέχονται με το νερό της θάλασσας. Η λέξη «Ανάληψη» συγχέεται συχνά με την «ανάλειψη» (το άλειμμα), καθώς πολλοί πίστευαν πως το θαλασσινό νερό εκείνης της ημέρας έχει ιαματικές ιδιότητες για δερματικές παθήσεις.
Οι νοικοκυρές γεμίζουν μπουκάλια με νερό από «σαράντα κύματα» (όσες και οι μέρες από το Πάσχα), το οποίο ραντίζουν στο σπίτι λέγοντας: «Όπως ανελήφτηκε ο Χριστός, έτσι να ανεληφτεί από το σπίτι μας κάθε κακό».
Η «Πέτρα η Μαλλιαρή»: Ο Μαγνήτης της Ευτυχίας
Ένα από τα πιο όμορφα έθιμα, που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από το Αϊβαλί και τη Μικρά Ασία, είναι η αναζήτηση της μαλλιαρής πέτρας. Πρόκειται για μια πέτρα από τον βυθό, καλυμμένη με πράσινα βρύα (μαλλιά).
-
Ο συμβολισμός: Η πέτρα που ριζώνει και βλασταίνει μέσα στο νερό συμβολίζει τη δύναμη της ζωής και την ευτυχία.
-
Η μεταφορά: Όποιος την έβρισκε, την έπαιρνε στο σπίτι του ως φυλακτό για την ευημερία της οικογένειας.
Όπως έγραφε και ο Ευριπίδης, η θάλασσα «ξεπλένει όλα τα κακά των ανθρώπων». Την ημέρα της Αναλήψεως, αυτή η καθαρτική δύναμη κορυφώνεται.
Και του χρόνου με υγεία, καλά πρώτα μπάνια και κάθε κακό να… «αναληφθεί» από τις ζωές μας!
Χορηγούμενο
