Φτωχότερη είναι από σήμερα η ελληνική λογοτεχνία, καθώς η συγγραφέας Ιωάννα Καρατζαφέρη άφησε την τελευταία της πνοή σε ηλικία 97 ετών. Μια προσωπικότητα με διεθνή διαδρομή και έντονη πολιτική δράση, η Καρατζαφέρη υπήρξε μια «κοφτερή» πένα που αποτύπωσε με μοναδικό τρόπο την κοινωνική πραγματικότητα της εποχής της.

Ιωάννα Καρατζαφέρη: Η ζωή και οι διεθνείς σταθμοί της συγγραφέως

Γεννημένη το 1929 στην Καλαμάτα, η Ιωάννα Καρατζαφέρη δεν περιορίστηκε στα ελληνικά σύνορα. Η δίψα της για γνώση και τέχνη την οδήγησε στο Λουντ της Σουηδίας, όπου πραγματοποίησε θεατρικές και κινηματογραφικές σπουδές, ενώ ένα μεγάλο μέρος της ζωής της το πέρασε στη Νέα Υόρκη.

Η κοσμοπολίτικη αυτή εμπειρία μπόλιασε το έργο της, επιτρέποντάς της να μεταφράσει σημαντικούς ξένους δημιουργούς και να αναδειχθεί σε ενεργό μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Η αναγνώριση δεν άργησε να έρθει, με την ίδια να τιμάται με το Β΄ Κρατικό Λογοτεχνικό Βραβείο το 1963, το βραβείο Λουντέμη και εύφημη μνεία από την «Ομάδα των 12».

Τα σημαντικότερα βιβλία και το έργο της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Η εργογραφία της είναι πλούσια και πολυεπίπεδη, καλύπτοντας το μυθιστόρημα, το διήγημα αλλά και την παιδική λογοτεχνία. Η θεματολογία της εστίαζε συχνά στους απόκληρους της κοινωνίας και στους καθημερινούς αγώνες για επιβίωση. Μερικά από τα πιο εμβληματικά έργα της Ιωάννας Καρατζαφέρη περιλαμβάνουν:

• Μυθιστορήματα: «Επιπλωμένα δωμάτια» (1962), «Το χαμένο κουμπί» (1977), «Τα κορίτσια του Ερεχθείου» (1981) και «Η ώρα του λύκου» (1990).

• Διηγήματα: «Η ζωή σε τέσσερις πράξεις» (1964) και «Ιστορίες για άντρες» (1980).

• Παιδικά: «Ένα πιάνο με φτερά» (1985).

Η πολιτική δράση και το αποχαιρετιστήριο μήνυμα του ΚΚΕ

Η Ιωάννα Καρατζαφέρη δεν υπήρξε μόνο μια γυναίκα των γραμμάτων, αλλά και μια αγωνίστρια της ζωής. Στάθηκε ενεργά στο πλευρό του ΚΚΕ, συμμετέχοντας στον αντιδικτατορικό αγώνα από το εξωτερικό, αψηφώντας τις πιέσεις των αμερικανικών υπηρεσιών κατά τη διαμονή της στις ΗΠΑ.

Σε ανακοίνωσή του, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος την αποχαιρέτησε με θερμά λόγια, σημειώνοντας:

«Η Ιωάννα Καρατζαφέρη άνοιξε ένα παράθυρο για να δούμε τους ανθρώπους που είναι δίπλα μας κι όμως δεν τους βλέπουμε. Ρούφηξε τη ζωή ως το μεδούλι και κατέγραψε την πλούσια πείρα της μέσα από τις σελίδες του “Ριζοσπάστη”».

Η απώλειά της αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό, όμως η παρακαταθήκη της μέσα από τα βιβλία της θα συνεχίσει να εμπνέει τις επόμενες γενιές αναγνωστών.