Ποιός ήταν τo θρυλικό «Γελαστό Παιδί» του Μίκη Θεοδωράκη;

Ποιός ήταν τo «Γελαστό Παιδί» του Μίκη Θεοδωράκη; Ο άγνωστος επαναστάτης πίσω από το τραγούδι ύμνος της αντίστασης

Το θρυλικό «Γελαστό Παιδί» του Μίκη Θεοδωράκη, ένα τραγούδι βαθιά χαραγμένο στην ελληνική συνείδηση ως σύμβολο αγώνα, κρύβει μια ιστορία με απρόσμενο πρωταγωνιστή και άρωμα ιρλανδικής επανάστασης. Η αλήθεια είναι πως το «γελαστό παιδί» δεν ήταν ένα ελληνόπουλο που θρηνούσε την πολιτική καταπίεση, αλλά ένας Ιρλανδός επαναστάτης, ο Michael Collins, μια εμβληματική φυσιογνωμία του ιρλανδικού απελευθερωτικού κινήματος και η κινητήρια δύναμη του αστικού αντάρτικου στην Ιρλανδία.

Ποιός ήταν τo «Γελαστό Παιδί» του Μίκη Θεοδωράκη;

Όπως αποκαλύπτει η «Μηχανή του Χρόνου», το τραγούδι αποτελεί μελοποίηση ενός ποιήματος του Ιρλανδού ποιητή Brendan Behan. Το ποίημα αυτό μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Βασίλη Ρώτα και ο Μίκης Θεοδωράκης το έντυσε με τη μοναδική του μουσική τον Οκτώβριο του 1961, για τις ανάγκες του θεατρικού έργου «Ένας Όμηρος».

Ωστόσο, η πορεία του τραγουδιού δεν ήταν ευθύγραμμη. Τα τέσσερα τραγούδια του δίσκου υπέστησαν λογοκρισία, οι στίχοι απορρίφθηκαν και ο Μίκης Θεοδωράκης τα ηχογράφησε αρχικά με τη δική του φωνή, συνοδεύοντας τον εαυτό του στο πιάνο. Επίσημα, το «Γελαστό Παιδί» ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1966 με την ερμηνεύτρια Ντόρα Γιαννακοπούλου, αλλά έγινε ευρύτερα γνωστό μέσα από τη συγκλονιστική ερμηνεία της Μαρίας Φαραντούρη. Παρόλα αυτά, λόγω της επιβολής της δικτατορίας στην Ελλάδα, το τραγούδι κυκλοφόρησε μόλις επτά χρόνια αργότερα.

Ο Ιρλανδός ποιητής Behan εμπνεύστηκε το ποίημα από τον απελευθερωτικό αγώνα της πατρίδας του ενάντια στη βρετανική κυριαρχία. Το «γελαστό παιδί» της ιστορίας του ήταν ένα αθώο θύμα του αιματηρού εμφυλίου που ακολούθησε την κερδισμένη αυτονομία της Ιρλανδίας, καθώς οι Βρετανοί διατήρησαν ένα πλούσιο τμήμα του εδάφους της.

Ποιός ήταν τo θρυλικό «Γελαστό Παιδί» του Μίκη Θεοδωράκη;

Ο Michael Collins, ο πραγματικός «επαναστάτης» πίσω από τους στίχους, πολέμησε στο πλευρό του ηγέτη της εξέγερσης, Πάτρικ Πηρς, κατά τη διάρκεια της κατάληψης του Ταχυδρομείου του Δουβλίνου, μια εξέγερση που τελικά απέτυχε. Ωστόσο, αυτή η πράξη αποτέλεσε την απαρχή του ιρλανδικού απελευθερωτικού κινήματος. Ο Collins καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά παρέμεινε για έναν χρόνο σε φυλακές υψίστης ασφαλείας. Μετά την απελευθέρωσή του, ανέλαβε ηγετικό ρόλο στο Σιν Φέιν και έγινε διοικητής της οργάνωσης «Οι εθελοντές του Βαλέρα», η οποία εξελίχθηκε στον Ιρλανδικό Δημοκρατικό Στρατό (IRA). Εκλέχτηκε βουλευτής το 1918, αλλά αρνήθηκε να αναλάβει τη θέση του.

Όταν δημιουργήθηκε το πρώτο Ιρλανδικό Κοινοβούλιο με πρόεδρο τον Βαλέρα, όλοι οι βουλευτές συνελήφθησαν. Ο Collins κατάφερε να διαφύγει και αμέσως οργάνωσε την απελευθέρωση του Βαλέρα και των υπόλοιπων βουλευτών, μια πράξη που εκτόξευσε την πολιτική του καριέρα. Σύντομα έγινε Πρόεδρος της Ιρλανδικής Ρεπουμπλικανικής Αδελφότητας (IRB) και Διευθυντής Πληροφοριών του IRA.

Μετά την υπογραφή της αγγλοϊρλανδικής συνθήκης, η οποία έδωσε στην Ιρλανδία την ανεξαρτησία της, ο IRA διχάστηκε σε υποστηρικτές και αντιπάλους της συνθήκης. Οι πρώτοι συγκροτούσαν τον Εθνικό Στρατό, ενώ οι δεύτεροι τους «Ατάκτους» υπό τον Ντε Βαλέρα. Ο Michael Collins, ηγέτης του στρατιωτικού σκέλους του απελευθερωτικού κινήματος, προσπάθησε να αποτρέψει την αιματοχυσία, αλλά έπεσε νεκρός στις 22 Αυγούστου 1922, θύμα της εμφύλιας σύγκρουσης.

Έτσι, το «Γελαστό Παιδί», ένα τραγούδι που συγκίνησε γενιές Ελλήνων ως ύμνος αντίστασης, συνδέεται στην πραγματικότητα με τον αγώνα ενός Ιρλανδού επαναστάτη για την ελευθερία της πατρίδας του, αποδεικνύοντας πως οι αγώνες για ανεξαρτησία και αξιοπρέπεια μπορούν να υπερβούν τα εθνικά σύνορα και να αγγίξουν τις καρδιές των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.

Βίντεο: Η Φαραντούρη ερμηνεύει το «Γελαστό Παιδί» στο Καλλιμάρμαρο Παναθηναϊκό Στάδιο

«Ήταν πρωί του Αυγούστου κοντά στη ροδαυγή βγήκα να πάρω αέρα στην ανθισμένη γη, βλέπω μια κόρη κλαίει σπαραχτικά θρηνεί σπάσε καρδιά μου εχάθη το γελαστό παιδί», αναφέρει στην αρχή το τραγούδι.

Μίκης Θεοδωράκης: Ο συνθέτης που σημάδεψε την Ελλάδα

Βίντεο: Το «Γελαστό Παιδί» του Μίκη Θεοδωράκη, το τραγούδι ύμνος της αντίστασης