Πολυτεχνείο: Το βίντεο που τραβήχτηκε κρυφά στις 17 Νοέμβρη 1973

Ένα εξαιρετικά σπάνιο βίντεο που τραβήχτηκε κρυφά από τον Νίκο Α. Βερνίκο αποτυπώνει λεπτό προς λεπτό την εξέγερση στο Πολυτεχνείο και όλα όσα έγιναν τις δραματικές στιγμές από τις 14 έως τις 17 Νοέμβρη του 1973. Μαρτυρίες, αθέατες σκηνές και ιστορικό υλικό που συγκλονίζει.

Σαράντα επτά χρόνια μετά τα δραματικά γεγονότα του Νοεμβρίου 1973, ένα σπάνιο έγχρωμο φιλμ ήρθε στο φως, αποκαλύπτοντας αθέατες σκηνές από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Πρόκειται για υλικό που κατέγραψε κρυφά ο Νίκος Α. Βερνίκος από το παράθυρο του ξενοδοχείου «Ακροπόλ», απέναντι ακριβώς από το Πολυτεχνείο. Στις εικόνες αυτές, ο χρόνος μοιάζει να συμπυκνώνεται. Τα δευτερόλεπτα αποκτούν βάρος αιώνων και μετατρέπονται σε μνήμες ανεξίτηλες.

Η κάμερα του Βερνίκου καταγράφει την κλιμάκωση της κατάστασης μέρα με τη μέρα, από τις 14 έως τις 17 Νοεμβρίου 1973. Ο κόσμος έξω από το Πολυτεχνείο πυκνώνει, το φως πέφτει και οι σκιές των γεγονότων γίνονται όλο και πιο βαριές. Στο χρονικό σημείο 07:03 διακρίνεται η κάνη ενός τανκ, ενώ λίγα δευτερόλεπτα αργότερα το άρμα σπρώχνει μπροστά ένα λεωφορείο που εμποδίζει τη διέλευσή του. Τα τεθωρακισμένα προσεγγίζουν την πύλη, γιατροί μεταφέρουν τραυματίες και οι στιγμές γίνονται όλο και πιο ασφυκτικές.

Ο οδηγός του τανκ παίρνει θέση στις 08:59. Το φιλμ δεν προλαβαίνει να καταγράψει το ακριβές δευτερόλεπτο της εισβολής, όμως η εικόνα του άρματος που περνά την κατεστραμμένη πύλη λίγα λεπτά αργότερα είναι συντριπτική. Οι στρατιώτες ακολουθούν, εισβάλλοντας στον χώρο του Πολυτεχνείου, ενώ οι φωνές των φοιτητών —«Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία»— εξακολουθούν να αντηχούν μέσα στη νύχτα.

Ο ίδιος ο Νίκος Α. Βερνίκος περιγράφει με συγκλονιστικές λεπτομέρειες πώς το δωμάτιο από το οποίο κατέγραφε τα γεγονότα λειτουργούσε παράλληλα ως σημείο ανεφοδιασμού και ενημέρωσης ξένων ΜΜΕ, όπως το BBC, τη Le Monde και τη Deutsche Welle. Η ατμόσφαιρα ήταν ασφυκτική, με πυροβολισμούς, απειλές και τον προβολέα του τανκ να σαρώνει τους τοίχους του δωματίου αναζητώντας την πηγή του παραμικρού ήχου.

Οι στιγμές της εισβολής ήταν χαοτικές. Φοιτητές κυνηγημένοι από στρατό και αστυνομία έτρεξαν προς το ξενοδοχείο για να κρυφτούν. Τραυματίες μεταφέρθηκαν όπως-όπως για βοήθεια, ενώ μια νεαρή Νορβηγίδα φοιτήτρια, η Torill Engeland Magrethe, ξεψύχησε στα χέρια των ανθρώπων που προσπάθησαν να τη σώσουν.

Δείτε το συγκλονιστικό βίντεο, που τραβήχτηκε κρυφά μεταξύ 14-17 Νοεμβρίου 1973

Ο Νίκος Α. Βερνίκος συνελήφθη το μεσημέρι της 17ης Νοεμβρίου και κρατήθηκε στο ΕΑΤ-ΕΣΑ μέχρι το τέλος της χρονιάς, υφιστάμενος σκληρές ανακρίσεις. Λίγες μέρες αργότερα, η εξέγερση του Πολυτεχνείου θα γινόταν το σύμβολο της αντίστασης απέναντι στη δικτατορία.

Η κρυφή Βίλα του Παπαδόπουλου στην Πάρνηθα και τα μυστικά που κρύβει η αποκλεισμένη περιοχή

Στο αρχείο Aylon Film Archives δημοσιεύεται και ένα δεύτερο φιλμ, που παρουσιάζει το κλίμα στην Αθήνα το πρωί της 17ης Νοεμβρίου. Εικόνες από την Ακρόπολη, τεθωρακισμένα στο Σύνταγμα, στρατιώτες στο δρόμο και υλικό από την επόμενη μέρα στο άδειο, πληγωμένο Πολυτεχνείο συνθέτουν ένα συγκλονιστικό παζλ.

Τόνια Μοροπούλου: Η «φωνή του Πολυτεχνείου» αποκαλύπτει την άγνωστη ιστορία με τον Παττακό

Τα φιλμ αυτά θυμίζουν πως υπάρχουν στιγμές όπου η Ιστορία ανασαίνει βαριά και ο κόσμος αλλάζει για πάντα. Στιγμές που δεν ξεθωριάζουν ποτέ.