Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση: Πώς και πότε να μιλήσουμε στα παιδιά μας – Αναλυτικός οδηγός ανά ηλικία

Οι περισσότεροι γονείς νιώθουν αμηχανία και διστάζουν να ανοίξουν τη συζήτηση για το σεξ με τα παιδιά τους. Ωστόσο, στο σημερινό πολιτιστικό και ψηφιακό τοπίο, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση από τον γονέα είναι πλέον απαραίτητη και όχι επιλογή. Δεν πρέπει να την αποφεύγουμε, ούτε να πιστεύουμε ότι μία απλή κουβέντα αρκεί.

Γιατί οι Γονείς πρέπει να Πάρουν τα Ηνία

Οι μέρες που η συζήτηση αυτή ήταν ταμπού έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Στις προηγούμενες γενιές, η πληροφόρηση ήταν περιορισμένη και συχνά προερχόταν από φίλους. Σήμερα, όμως, αν οι γονείς δεν αναλάβουν την πρωτοβουλία, τη θέση τους θα πάρουν οι φίλοι, οι σύντροφοι, και κυρίως η Google.

Αν και το διαδίκτυο προσφέρει άπειρη πληροφορία, τίθεται το κρίσιμο ερώτημα: Γνωρίζει η Google το παιδί σας, ώστε να το συμβουλεύσει κατάλληλα, με σεβασμό και ευαισθησία; Η απάντηση είναι όχι. Ο γονέας είναι ο μόνος που μπορεί να καθοδηγήσει το παιδί. Με βάση την προσωπικότητά του και τις αξίες της οικογένειας.

Γιατί η Συζήτηση Είναι Τόσο Άβολη;

 

Είναι γεγονός ότι αιφνιδιαζόμαστε και νιώθουμε αμήχανα όταν το παιδί ρωτά απροειδοποίητα: «Από πού έρχονται τα μωρά;» ή «Μαμά, μπορώ να σε παντρευτώ;».

Η κύρια αιτία της αμηχανίας είναι συχνά η έλλειψη προτύπου. Οι περισσότεροι γονείς δεν είχαν οι ίδιοι μια ανοιχτή και ολοκληρωμένη συζήτηση για το σεξ στην παιδική τους ηλικία. Νιώθοντας απροετοίμαστοι, καταφεύγουμε σε ό,τι έκαναν οι δικοί μας γονείς, κάτι που όμως δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παιδιών της σημερινής εποχής, με το διαδίκτυο και τα social media.

Ήρθε η στιγμή να πάρουμε μια βαθιά ανάσα και να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων.

Πώς να Μιλήσουμε στα Παιδιά: Οδηγός ανά Ηλικία

Επίσης ο στόχος της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης είναι να διδάξουμε στα παιδιά σεβασμό για το σώμα τους και το σώμα των άλλων.

Προσχολική Ηλικία (3-5 ετών)

Τα παιδιά αυτής της ηλικίας είναι έτοιμα να μάθουν:

• Τα ονόματα των γεννητικών οργάνων αγοριών και κοριτσιών (με την σωστή ορολογία).
• Την έννοια της Ιδιωτικότητας: Οφείλουμε να τους διδάξουμε ότι τα ιδιωτικά σημεία είναι αυτά που καλύπτονται από τα εσώρουχα. Δεν πρέπει να τα δείχνουν σε όλους, παρά μόνο στον γιατρό ή όταν κάνουν μπάνιο με την παρουσία γονέα.
• Την Ασφάλεια του Σώματος: Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν ντρέπονται για το σώμα τους, γι’ αυτό είναι ζωτικής σημασίας να τους μιλήσουμε για την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια.
• Τη Συναίνεση (Consent) σε Βασικό Επίπεδο: Αυτό αρχίζει με απλά παραδείγματα, όπως όταν ένα παιδί ζητά να σταματήσει το παιχνίδι κυνηγητού στην παιδική χαρά, τα άλλα παιδιά πρέπει να το σεβαστούν.

Παιδιά Δημοτικού μέχρι Προεφηβεία (6-12 ετών)

Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για συζήτηση, καθώς τα παιδιά νιώθουν ήδη μια μικρή αμηχανία, κάτι που είναι φυσιολογικό.

• Προετοιμασία για τα Μωρά: Είναι έτοιμα να μάθουν πώς έρχονται στον κόσμο τα μωρά με πιο επιστημονικό τρόπο.
• Εφηβεία και Ορμόνες: Πρέπει να ενημερωθούν για τις επικείμενες αλλαγές στο σώμα (τριχοφυΐα, περίοδος, σωματική ανάπτυξη) και τον ρόλο των ορμονών.
• Προεφηβεία (10-12 ετών): Πρέπει να εξοικειωθούν με την ιδέα της έναρξης της εφηβείας. Μπορεί να αρχίσουν να νιώθουν έλξη για συνομηλίκους. Κάτι που πρέπει να συζητηθεί ως φυσιολογικό συναίσθημα. Συνδέοντάς το με την έννοια της αμοιβαίας επιθυμίας (όπως το αμοιβαίο παιχνίδι).

Το Κλειδί: Η Διαρκής Συζήτηση και Εμπιστοσύνη

 

Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση δεν είναι μια εφάπαξ κουβέντα. Αλλά μια ανοιχτή, διαρκής διαδικασία που εξελίσσεται μαζί με το παιδί. Όσο πιο νωρίς καλλιεργήσουμε την ειλικρίνεια, τον σεβασμό και την εμπιστοσύνη, τόσο πιο έτοιμα θα είναι τα παιδιά μας να αντιμετωπίσουν την εφηβεία, τις προκλήσεις των σχέσεων και της ενηλικίωσης.

Δεν είναι ανάγκη να έχουμε όλες τις απαντήσεις. Αρκεί να είμαστε παρόντες, διαθέσιμοι και πρόθυμοι να ακούμε χωρίς κριτική.

Επιπλέον αυτό που μετράει περισσότερο είναι να ξέρουν τα παιδιά ότι, για οποιαδήποτε απορία ή ανησυχία, μπορούν πάντα να στραφούν σε εμάς.