Σχολικές ποδιές: Το τέλος μιας εποχής – Γιατί καταργήθηκαν «εν μία νυκτί» και η ιστορία από το μαύρο στο μπλε

Ήταν 5 Φεβρουαρίου του 1982, όταν μια ανακοίνωση στο βραδινό δελτίο ειδήσεων άλλαξε την καθημερινότητα χιλιάδων μαθητριών. Ο τότε υπουργός Παιδείας, Λευτέρης Βερυβάκης, ανακοίνωνε πως από το επόμενο κιόλας πρωί οι σχολικές ποδιές δεν ήταν πλέον υποχρεωτικές. Με μια υπογραφή, το ένδυμα που μεγάλωσε γενιές κοριτσιών οδηγήθηκε οριστικά στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, σηματοδοτώντας την έλευση μιας νέας, πιο ελεύθερης εποχής.

Η «Αλλαγή» στην εκπαίδευση και η κατάργηση για τις σχολικές ποδιές

Η απόφαση αυτή δεν ήταν τυχαία, καθώς εντασσόταν στο γενικότερο πνεύμα εκσυγχρονισμού που έφερε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Οι σχολικές ποδιές θεωρήθηκαν σύμβολο μιας στείρας ομοιομορφίας που θύμιζε στρατόπεδο και εμπόδιζε την ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών.

Αν και η πλειοψηφία υποδέχτηκε το μέτρο με ενθουσιασμό, υπήρξαν και οι φωνές των παραδοσιακών που φοβούνταν την «ασυδοσία» στο ντύσιμο και την απώλεια της μαθητικής ταυτότητας. Για τις μαθήτριες του Γυμνασίου, ωστόσο, η στιγμή εκείνη έμοιαζε με «αποτίναξη του ζυγού», δίνοντάς τους για πρώτη φορά το δικαίωμα να εκφράσουν το στυλ τους μέσα στο σχολικό προαύλιο.

Από τη μαύρη στη μπλε: Η εξέλιξη που είχαν οι σχολικές ποδιές μέσα στα χρόνια

Πριν φτάσουμε στην οριστική κατάργηση, το εμβληματικό αυτό ρούχο είχε τη δική του διαδρομή. Τη δεκαετία του ’50, οι σχολικές ποδιές ήταν μαύρες, αυστηρές και μακριές κάτω από το γόνατο. Η μεγάλη ανατροπή έγινε το 1965 από τον Γεώργιο Παπανδρέου, ο οποίος καθιέρωσε το μπλε χρώμα και επέβαλε τον λευκό γιακά και την κονκάρδα με τα στοιχεία του μαθητή.

Με το πέρασμα των δεκαετιών, η ποδιά εκσυγχρονίστηκε. Οι μητέρες και οι γιαγιάδες έπλεκαν δαντελένιους γιακάδες με το βελονάκι, ενώ τα λευκά σοσονάκια έγιναν το απαραίτητο αξεσουάρ. Ακόμη και τότε όμως, η οικονομική ανισότητα έκανε την εμφάνισή της.

Πότε και πως Καταργήθηκε η Καθαρεύουσα; Γιατί οι Κωνσταντίνος Καραμανλής και Γεώργιος Ράλλης Επέβαλαν τη Δημοτική Γλώσσα στα Σχολεία;

Οι επώνυμες σχολικές ποδιές Τσεκλένη και το κόστος της εποχής

Παρά την προσπάθεια για ισότητα, οι διαφορές στην ποιότητα ήταν ορατές. Ενώ μια απλή ποδιά βιοτεχνίας κόστιζε από 400 έως 700 δραχμές, οι περίφημες σχολικές ποδιές του σχεδιαστή… Τσεκλένη αποτελούσαν σύμβολο status με πολύ πιο «τσουχτερή» τιμή. Για μια οικογένεια με πολλές κόρες, η κατάργηση του μέτρου ήταν δίκοπο μαχαίρι… Από τη μία γλίτωναν το κόστος της ποδιάς, από την άλλη έπρεπε πλέον να επενδύσουν σε περισσότερα καθημερινά ρούχα.

Σήμερα, δεκαετίες μετά, η μπλε ποδιά παραμένει ένα σύμβολο αθωότητας. Για όσες την πρόλαβαν, η μυρωδιά της ναφθαλίνης στο μπαούλο φέρνει μια γλυκιά νοσταλγία για τα χρόνια που η μόνη μας έγνοια ήταν αν ο λευκός γιακάς ήταν σωστά σιδερωμένος.