21 Ιανουαρίου 1924: Ο θάνατος του Λένιν και το ανατριχιαστικό μυστήριο με τον εγκέφαλό του

Στις 21 Ιανουαρίου 1924, ο Βλαντίμιρ Ιλίτς Ουλιάνοφ, γνωστός σε όλο τον κόσμο ως Λένιν, άφησε την τελευταία του πνοή στο Γκόρκι, σε ηλικία μόλις 53 ετών. Ενώ η επίσημη ιστορία κατέγραψε τον θάνατό του ως αποτέλεσμα εγκεφαλικής νόσου, οι λεπτομέρειες που ήρθαν στο φως από την αυτοψία συνθέτουν ένα μυστήριο με τον εγκέφαλο του Λένιν που απασχολεί την επιστήμη μέχρι σήμερα.

Εγκέφαλος του Λένιν μυστήριο: Οι αρτηρίες που «ήχησαν σαν πέτρα»

Το πιο σοκαριστικό εύρημα της ιατρικής εξέτασης αφορούσε την κατάσταση των αγγείων του. Οι γιατροί περιέγραψαν μια εικόνα ακραίας αποτιτάνωσης. Όταν οι χειρουργοί χτύπησαν τις αρτηρίες γύρω από τον εγκέφαλο με μεταλλική τσιμπίδα, εκείνες «ήχησαν σαν πέτρα».

Αυτή η πρώιμη και επιθετική αθηροσκλήρωση ήταν εντελώς ασυνήθιστη για έναν άνθρωπο 53 ετών. Το μυστήριο με τον εγκέφαλο του Λένιν ενισχύθηκε από το γεγονός ότι η υγεία του κατέρρευσε ραγδαία από το 1922, προκαλώντας πολιτικό σεισμό στη Σοβιετική Ένωση και ανοίγοντας τον δρόμο για την άνοδο του Ιωσήφ Στάλιν.

Οι θεωρίες για τα αίτια θανάτου: Από τη σύφιλη στη γενετική

Η ασυνήθιστη εικόνα των αγγείων γέννησε δεκάδες σενάρια. Για δεκαετίες, η ψιθυριστή φημολογία για σύφιλη κυριαρχούσε, χωρίς όμως να υπάρξει ποτέ οριστική επιβεβαίωση. Σύγχρονοι ερευνητές εστιάζουν πλέον σε μια σπάνια κληρονομική πάθηση.

Το γονίδιο NT5E και ο ιατρικός γρίφος

Υποθετικά μοντέλα εξετάζουν αν ο Λένιν έπασχε από μια γενετική διαταραχή, όπως αυτές που σχετίζονται με το γονίδιο NT5E, το οποίο προκαλεί εκτεταμένη ασβέστωση των αγγείων. Αυτό θα εξηγούσε γιατί ο εγκέφαλος του Λένιν και το μυστήριο των «πέτρινων» αρτηριών δεν ταίριαζαν με τον τρόπο ζωής του ή την ηλικία του.

Γιατί ο Πούτιν απένειμε τιμητικό μετάλλιο στη διευθύντρια της CIA;

Η ανατομία μιας προπαγάνδας: Οι 30.000 τομές του Όσκαρ Φογκτ (H2)

Μετά τον θάνατό του, ο εγκέφαλος αφαιρέθηκε και στάλθηκε σε ειδικό εργαστήριο στη Μόσχα. Ο Γερμανός νευροεπιστήμονας Όσκαρ Φογκτ ανέλαβε να βρει το «βιολογικό υπόβαθρο της ιδιοφυΐας». Ο εγκέφαλος τεμαχίστηκε σε περισσότερες από 30.000 λεπτές τομές για μικροσκοπική μελέτη.

Αν και ο Φογκτ ισχυρίστηκε αρχικά ότι βρήκε «πυραμιδικούς νευρώνες» που υποδήλωναν ανώτερη ευφυΐα, οι μεταγενέστερες μελέτες, ειδικά μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ το 1993, έδειξαν ότι δεν υπήρχε κανένα «βιολογικό θαύμα». Ο εγκέφαλος του Λένιν ήταν ένα όργανο βαριά χτυπημένο από τη νόσο, μακριά από τους μύθους της σοβιετικής προπαγάνδας.

Το Μαυσωλείο και η αιώνια έκθεση

Σήμερα, ενώ ο εγκέφαλός του παραμένει αντικείμενο μελέτης σε ειδικά ινστιτούτα, η σορός του παραμένει ταριχευμένη στο Μαυσωλείο της Κόκκινης Πλατείας. Έναν αιώνα μετά, ο θάνατός του παραμένει ένας διπλός γρίφος: ένας ιατρικός λαβύρινθος για την επιστήμη και ένα σύμβολο μιας εποχής που ήθελε να θεοποιήσει ακόμη και τη βιολογία του ηγέτη της.