6 Ιανουαρίου: Η μεγάλη γιορτή των Θεοφανείων – Τι είναι τα Φωτοκόλυβα και η παραδοσιακή συνταγή

Σήμερα, 6 Ιανουαρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει τα Άγια Θεοφάνεια, μία από τις αρχαιότερες και λαμπρότερες γιορτές της Χριστιανοσύνης. Είναι η ημέρα που τιμάται η Βάπτιση του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό και η φανέρωση της Αγίας Τριάδας. Παράλληλα με το θρησκευτικό δέος, η ελληνική ύπαιθρος αναβιώνει μοναδικά έθιμα, με τα Φωτοκόλυβα να έχουν την τιμητική τους στο τραπέζι της ημέρας.

Τι γιορτάζουμε σήμερα 6 Ιανουαρίου: Η βάπτιση του Κυρίου και το Άγιο Πνεύμα

Η γιορτή των Θεοφανείων αναφέρεται στη στιγμή που ο Ιωάννης ο Πρόδρομος βάπτισε τον Ιησού. Κατά τη διάρκεια του μυστηρίου, το Άγιο Πνεύμα κατήλθε με τη μορφή περιστεριού, ενώ η φωνή του Θεού επιβεβαίωσε: «Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός».

Ακούστε στο βίντεο το Απολυτίκιο των Αγίων Θεοφανείων

Με τη βάπτισή Του, ο Χριστός αγίασε τα νερά, ανοίγοντας τη θύρα για το Μυστήριο του Βαπτίσματος κάθε χριστιανού. Σήμερα επίσης γιορτάζουν δεκάδες ονόματα, όπως ο Φώτης, η Φωτεινή, ο Θεοφάνης, η Φανή, ο Ιορδάνης και η Ουρανία.

Φωτοκόλυβα ή Παλληκάρια: Το αρχαίο έθιμο της Κρήτης για τα Θεοφάνεια

Τα Φωτοκόλυβα (ή φωτοπάπουδα ή παλληκάρια) είναι ένα πιάτο με βαθιές ρίζες που φτάνουν μέχρι την αρχαιότητα. Πρόκειται για μια πολυποίκιλη σαλάτα ή σούπα από όσπρια και σιτάρι, η οποία καταναλώνεται παραδοσιακά την παραμονή ή την ημέρα των Φώτων.

Στην Κρήτη, το έθιμο λέει πως οι άνθρωποι έδιναν από αυτό το φαγητό και στα ζώα τους, καθώς πίστευαν ότι τη νύχτα των Θεοφανείων οι ουρανοί ανοίγουν και τα ζώα αποκτούν ανθρώπινη λαλιά. Επίσης, σκόρπιζαν τους καρπούς στα χωράφια για να «φιλέψουν» τα πουλιά, ώστε να μην πειράξουν τους σπόρους της νέας σοδειάς.

Πώς θα φτιάξετε τα Φωτοκόλυβα: Η αυθεντική συνταγή βήμα-βήμα

Αν θέλετε να τηρήσετε την παράδοση της 6ης Ιανουαρίου, η παρασκευή των οσπρίων αυτών είναι απλή και εξαιρετικά θρεπτική.

Υλικά που θα χρειαστείτε:

• Όσπρια: Από 50 γρ. σιτάρι, ρεβύθια, φασόλια άσπρα, μαυρομάτικα, φακές και φάβα.

• Για το σερβίρισμα: Φρέσκα κρεμμυδάκια, άνηθο, σπόρια ροδιού και προαιρετικά ρόκα.

• Ντρέσινγκ: Ελαιόλαδο, λεμόνι και αλάτι.

Οδηγίες εκτέλεσης:

1. Προετοιμασία: Μουλιάστε από το βράδυ χωριστά τα ρεβύθια, τα άσπρα φασόλια και το σιτάρι.

2. Βράσιμο: Βράστε πρώτα το σιτάρι μέχρι να “σκάσει”. Σε άλλη κατσαρόλα ξεκινήστε με τα ρεβύθια και μετά από μισή ώρα προσθέστε τα φασόλια.

3. Ολοκλήρωση: Στο τέλος ρίξτε τα υπόλοιπα όσπρια (φακές, φάβα) που βράζουν γρήγορα. Προσέξτε να μαλακώσουν αλλά να μη λιώσουν.

4. Σερβίρισμα: Σουρώστε, αφήστε τα να κρυώσουν και ανακατέψτε τα με το λαδολέμονο, τον άνηθο, το κρεμμυδάκι και το ρόδι.

Η ημέρα των Θεοφανείων στις 6 Ιανουαρίου είναι μια ευκαιρία για πνευματική αναγέννηση αλλά και για επαφή με τις παραδόσεις που κρατούν ζωντανή την ελληνική ύπαιθρο.