Τι έφαγαν ο Ιησούς και οι 12 Μαθητές του στον Μυστικό Δείπνο;

Τι έφαγαν ο Ιησούς και οι 12 Μαθητές του στον Μυστικό Δείπνο; Τα φαγητά, οι θέσεις που έκατσαν στο τραπέζι και οι συμβολισμοί

Καθώς η Μεγάλη Εβδομάδα κορυφώνεται, ένα από τα πιο εμβληματικά στιγμιότυπα, όπως καταγράφεται στα Ευαγγέλια, είναι ο Μυστικός Δείπνος. Το τελευταίο γεύμα του Ιησού με τους δώδεκα μαθητές του έχει εμπνεύσει αμέτρητα καλλιτεχνικά έργα. Όμως, πέρα από τον συμβολισμό και την ιστορική σημασία, τι περιλάμβανε στην πραγματικότητα αυτό το δείπνο; Μια παλαιότερη μελέτη δύο Ιταλών αρχαιολόγων, βασισμένη σε βιβλικές αναφορές, εβραϊκά κείμενα, ρωμαϊκά έργα και αρχαιολογικά ευρήματα, επιχειρεί να ανασυνθέσει τις διατροφικές συνήθειες της Ιερουσαλήμ στις αρχές του 1ου αιώνα μ.Χ. Όπως επισημαίνει ο Generoso Urciuoli, αρχαιολόγος και συγγραφέας, ενώ η Βίβλος περιγράφει τα γεγονότα του δείπνου, δεν παρέχει λεπτομέρειες για το μενού.

Η έρευνα

Συνεργαζόμενος με την αρχαιολόγο και αιγυπτιολόγο Marta Berogno, ο Urciuoli εξέδωσε το βιβλίο «Gerusalemme: l’Ultima Cena», όπου παρουσιάζονται τα ευρήματά τους. Η έρευνά τους ξεκίνησε από την υπόθεση ότι ο Ιησούς και οι μαθητές του, ως Εβραίοι, τηρούσαν τις παραδόσεις της Τορά και τους διατροφικούς νόμους. Συνδυάζοντας ιστορικά στοιχεία και ενδείξεις από καλλιτεχνικά έργα, οι ερευνητές μπόρεσαν να σκιαγραφήσουν τα τρόφιμα και τις διατροφικές συνήθειες στην Παλαιστίνη πριν από 2000 χρόνια.

Η εικόνα που προκύπτει διαφέρει από τις συνηθισμένες απεικονίσεις του Μυστικού Δείπνου. Το γεύμα δεν έλαβε χώρα σε ένα ορθογώνιο τραπέζι, αλλά σε ένα ανώγειο στην Ιερουσαλήμ, όπου τα φαγητά ήταν τοποθετημένα σε χαμηλά τραπέζια και οι συνδαιτυμόνες έτρωγαν ξαπλωμένοι σε μαξιλάρια και χαλιά. Τα σκεύη ήταν πιθανότατα λίθινα, καθώς οι Εβραίοι που τηρούσαν τους κανόνες καθαρότητας τα προτιμούσαν. Εναλλακτικά, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και πιάτα από κόκκινη κεραμική terra sigillata, δημοφιλή εκείνη την εποχή.

Οι θέσεις των συνδαιτυμόνων γύρω από το τραπέζι ακολουθούσαν συγκεκριμένους κανόνες, με τις τιμητικές θέσεις να βρίσκονται δεξιά και αριστερά του Ιησού Χριστού. Σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Ιωάννη, ο Ιούδας καθόταν πολύ κοντά στον Ιησού, πιθανότατα στα αριστερά του, συμμετέχοντας στην πρακτική του να μοιράζονται το φαγητό από ένα κοινό μπολ.

Πόσα ευρώ είναι τα 30 αργύρια; Το ποσό που πήρε ο Ιούδας για να προδώσει τον Ιησού Χριστό σε σημερινά χρήματα

Τι έφαγαν ο Ιησούς και οι 12 Μαθητές του στον Μυστικό Δείπνο;

Για να ανασυνθέσουν το μενού του Μυστικού Δείπνου, οι Urciuoli και Berogno μελέτησαν και άλλα σημαντικά γεύματα της Καινής Διαθήκης, όπως τον γάμο στην Κανά και το συμπόσιο του Ηρώδη. Από τον γάμο στην Κανά άντλησαν πληροφορίες για τους εβραϊκούς διατροφικούς νόμους (κασρούτ), ενώ το συμπόσιο του Ηρώδη βοήθησε στην ανάλυση των ρωμαϊκών γαστρονομικών επιρροών στην Ιερουσαλήμ.

Ιησούς Χριστός: Η πορεία της ψυχής από τον Θάνατο στην Ανάσταση και το Άγιο Πάσχα

Εκτός από το κρασί και το άζυμο ψωμί, στο τραπέζι πιθανότατα υπήρχε το tzir, μια ρωμαϊκή σάλτσα ψαριού. Όσον αφορά τον χρόνο τέλεσης του Μυστικού Δείπνου, ενώ το Ευαγγέλιο του Μάρκου αναφέρει ότι έγινε την πρώτη ημέρα των Αζύμων, όταν θυσίασαν το αρνί του Πάσχα, οι Urciuoli και Berogno υποθέτουν ότι θα μπορούσε να είχε λάβει χώρα κατά τη Γιορτή των Σκηνών. Αν ο Μυστικός Δείπνος ήταν ένα πασχαλινό δείπνο, τότε πιθανότατα περιλάμβανε αρνί. Η Γραφή αναφέρει επίσης το άζυμο ψωμί και το κρασί, τα οποία ο Ιησούς ευλόγησε, δίνοντας τους συμβολική σημασία για τη Θεία Κοινωνία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, άλλα πιθανά φαγητά στο τραπέζι ήταν το cholent (ένα αργομαγειρεμένο πιάτο με φασόλια), ελιές με ύσσωπο, πικρά μυρωδικά με φιστίκια Αιγίνης και charoset χουρμά.