Το απόρρητο πείραμα στην Καστέλλα και το ελληνικό υπερόπλο

Το απόρρητο πείραμα στην Καστέλλα και το ελληνικό υπερόπλο… Τι συνέβη και γιατί επιλέχθηκε η Ελλάδα;

Ο Εντουάρ Μπρανλί, διακεκριμένος Γάλλος φυσικός και Καθηγητής στο Καθολικό Ινστιτούτο του Παρισιού, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της ασύρματης επικοινωνίας, παρόλο που η αναγνώριση των επιτευγμάτων του επισκιάστηκε αρχικά από τον Γουλιέλμο Μαρκόνι. Η ιστορία του συνδέεται μάλιστα στενά με την Ελλάδα, και συγκεκριμένα με τον λόφο της Καστέλλας στον Πειραιά, όπου εγκαταστάθηκε η πρωτοποριακή του συσκευή.

Το μυστικό πείραμα στην Καστέλλα και το ελληνικό υπερόπλο

Οι επιστήμονες της εποχής, σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν τις έρευνές τους από παρακολούθηση, συχνά διεξήγαγαν τα πειράματά τους μακριά από τις χώρες καταγωγής τους. Ωστόσο, η ανταλλαγή ιδεών (ή και η αντιγραφή) ήταν συχνό φαινόμενο.

Ο Μαρκόνι, ενώ οι δικές του έρευνες για την ασύρματη μετάδοση σήματος είχαν «κολλήσει» στα 275 μέτρα, ξαφνικά ανακοίνωσε ένα κοσμοϊστορικό επίτευγμα: την εκπομπή του γράμματος «S» (σε μορς) από την Κορνουάλη της Ουαλίας στον Άγιο Γεώργιο της Νέας Γης, ενώνοντας τις δύο ακτές του Ατλαντικού Ωκεανού. Το μυστικό της επιτυχίας του; Η χρήση μιας συσκευής που είχε κατασκευάσει ο Εντουάρ Μπρανλί το 1890, ο λεγόμενος «ανιχνευτής κυμάτων» (coherer). Χωρίς αυτή την συσκευή, ο Μαρκόνι δεν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει την εκπομπή.

Όταν ο Μαρκόνι ανακοίνωσε το επίτευγμά του, ο πικραμένος Μπρανλί του έστειλε ένα τηλεγράφημα που έγραφε.. «Αυτό το όμορφο επίτευγμά σας οφείλεται στην ανακάλυψη του κυρίου Μπρανλί». Αργότερα, η επιστημονική κοινότητα αναγνώρισε τον Μαρκόνι ως έναν σπουδαίο καινοτόμο και επιχειρηματία, αλλά όχι ως τον εφευρέτη της βασικής τεχνολογίας.

Η συνεργασία με την Ελλάδα και ο «Ευρώτας»

Ο Μπρανλί, αποφασισμένος να ξεπεράσει τον Μαρκόνι, έστρεψε την προσοχή του στην Ελλάδα. Τον Μάρτιο του 1903, συνήψε συμφωνία με τον τότε Υπουργό Ναυτικών, Καραπάνο. Η συμφωνία προέβλεπε ότι η Ελλάδα θα παρείχε τα μέσα και ο Μπρανλί την τεχνογνωσία για την ανάπτυξη της ασύρματης επικοινωνίας. Ο Μπρανλί είχε ιδρύσει μια εταιρεία, τη «Γαλλική Εταιρεία Τηλεγράφων και Τηλεφώνων άνευ σύρματος», η οποία εκπροσωπήθηκε από τον Ιούλιο Μπερτράν. Ο Μπερτράν προσέγγισε τον Καραπάνο, προτείνοντας να γίνουν τα πειράματα στην Ελλάδα, προς όφελος του Βασιλικού Ναυτικού, το οποίο θα αποκτούσε έτσι ένα τεράστιο πλεονέκτημα στην επικοινωνία.

Ο Καραπάνος ενημέρωσε αμέσως τον Διάδοχο Κωνσταντίνο Α΄, ο οποίος συμφώνησε. Η επικοινωνία αυτή διεκπεραιώθηκε μέσω της Γαλλικής Πρεσβείας Αθηνών. Σε υπόμνημά του προς την ελληνική κυβέρνηση, ο.. Μπρανλί περιέγραψε λεπτομερώς τις εργασίες που επρόκειτο να γίνουν, χρησιμοποιώντας τη λέξη «πείραμα».

Δείτε επίσης – Πείραμα σοκ: Μέχρι που μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος όταν του δοθεί εξουσία;

Γιατί η Ελλάδα; Η επιλογή της Καστέλλας

Η επιλογή της Ελλάδας δεν ήταν τυχαία. Το επιστημονικό ενδιαφέρον της χώρας για την επικοινωνία ήταν ήδη γνωστό. Το 1902, το Υπουργείο Ναυτικών είχε ήδη πραγματοποιήσει δοκιμές με πομπό στη Φρεαττύδα και δέκτη στο Παλαιό Φάληρο.

Αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ένας επίγειος σταθμός στην κορυφή του λόφου της Καστέλλας, ενώ ένας άλλος θα εγκαθίστατο εντός πολεμικού πλοίου. Το πλοίο αυτό, το ατμόπλοιο «Ευρώτας», θα τροποποιούνταν για να φιλοξενήσει έναν ειδικό θάλαμο με τον εξοπλισμό και τους χειριστές της συσκευής, καθώς και μια ηλεκτρομηχανή, κάτι ασυνήθιστο για την εποχή.

Ο «Ευρώτας» διαμορφώθηκε σύμφωνα με το σχέδιο, εξοπλίστηκε με τη συσκευή του Μπρανλί και ένα ειδικό ραδιο-ιστίο ύψους 3 μέτρων. Οι εφημερίδες της εποχής δημοσίευσαν την ίδια φωτογραφία του σταθμού της Καστέλλας, η οποία δόθηκε στον Τύπο από το Ναυτικό.

Η πρόταση για τον σταθμό της Καστέλλας ανήκε στον Καραπάνο, ο οποίος, ως πρώην.. Υπουργός στην κυβέρνηση Κουμουνδούρου, σύχναζε στην εξοχική κατοικία του τελευταίου στην Καστέλλα. Επίσης, κοντά βρισκόταν και η οικία του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, επίσης υπουργού. Το Υπουργείο Ναυτικών διέταξε τον Ναύσταθμο να διαθέσει ομάδα αρμενιστών, οι οποίοι, υπό τις οδηγίες του.. Μπρανλί, τοποθέτησαν τρεις τεράστιους ιστούς στην Καστέλλα για τη συλλογή και εκπομπή ραδιοκυμάτων.

Δείτε επίσης – Έγινε πραγματικότητα το πείραμα που θα αλλάξει τον κόσμο

Αυτή η συνεργασία σηματοδότησε ένα σημαντικό βήμα για την.. Ελλάδα στον τομέα της ασύρματης επικοινωνίας, χάρη στην πρωτοποριακή δουλειά του Εντουάρ Μπρανλί.