Το πιο ανήθικο πείραμα στην Ιστορία της επιστήμης: Η περίπτωση του «Μικρού Άλμπερτ» που σοκάρει

Υπάρχουν στιγμές που η δίψα για γνώση ξεπερνά τα όρια της ανθρωπιάς. Στην κορυφή της λίστας με τις πιο σκοτεινές σελίδες της ψυχολογίας, δεσπόζει το πιο ανήθικο πείραμα στην Ιστορία: η μελέτη του «Μικρού Άλμπερτ». Πρόκειται για μια έρευνα που διεξήχθη το 1920 και προκαλεί μέχρι σήμερα ανατριχίλα, καθώς στόχος της ήταν να «προγραμματίσει» τον φόβο στην ψυχή ενός αθώου βρέφους μόλις εννέα μηνών.

Πώς ο Τζον Γουότσον σχεδίασε το πιο ανήθικο πείραμα στην Ιστορία

Επηρεασμένος από τις μελέτες του Ιβάν Παβλόφ και τα περίφημα σκυλιά του, ο Αμερικανός ψυχολόγος Τζον Μπ. Γουότσον θέλησε να αποδείξει ότι τα ανθρώπινα συναισθήματα είναι απλές αντιδράσεις σε εξωτερικά ερεθίσματα. Μαζί με τη βοηθό του, Ρόζαλι Ρέινερ, επέλεξαν ένα μωρό που έμεινε στην ιστορία ως «Μικρός Άλμπερτ» για να εφαρμόσουν τεχνικές συμπεριφορικής εξάρτησης.

Αρχικά, το παιδί δεν έδειχνε κανέναν φόβο απέναντι σε ζώα όπως λευκά ποντίκια, κουνέλια ή πιθήκους. Ωστόσο, οι ερευνητές αποφάσισαν να μετατρέψουν αυτή την αθωότητα σε τρόμο. Κάθε φορά που ο Άλμπερτ άπλωνε το χέρι του για να αγγίξει μια λευκή αρουραία, ο Γουότσον χτυπούσε μια μεταλλική ράβδο προκαλώντας έναν εκκωφαντικό, τρομακτικό θόρυβο.

Η διαδικασία του τρόμου: Πώς το βρέφος έμαθε να φοβάται

Κατά τη διάρκεια των συνεδριών, το πιο ανήθικο πείραμα στην Ιστορία άρχισε να αποδίδει καρπούς με τον πιο σκληρό τρόπο. Μετά από λίγες επαναλήψεις, ο Μικρός Άλμπερτ δεν χρειαζόταν πλέον τον θόρυβο για να κλάψει. Η απλή θέα της αρουραίας προκαλούσε στο παιδί κρίσεις πανικού.

Το πιο εντυπωσιακό – και ταυτόχρονα τραγικό – εύρημα ήταν η «γενίκευση» του φόβου. Το μωρό άρχισε να τρομάζει με οτιδήποτε θύμιζε το λευκό ποντίκι: από έναν λαγό και ένα γαβγίζον σκυλί, μέχρι το γούνινο παλτό της Ρέινερ ή ακόμα και τη μάσκα του Άγιου Βασίλη με τη λευκή γενειάδα.

Το μυστήριο με την ταύτιση του παιδιού και το τέλος του πειράματος

Έναν μήνα μετά την τελευταία δοκιμή, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο φόβος παρέμενε ριζωμένος μέσα στον Άλμπερτ. Όμως, η μητέρα του απέσυρε το παιδί από το νοσοκομείο πριν οι ερευνητές προλάβουν να επιχειρήσουν την «αποεξάρτηση» από τον φόβο. Αυτό σημαίνει ότι το παιδί έφυγε από το εργαστήριο κουβαλώντας ένα τεχνητά προκληθέν τραύμα.

Δείτε στο βίντεο το σοκαριστικό πείραμα με τον «Μικρό Άλμπερτ»

Η ταυτότητα του «Μικρού Άλμπερτ» παραμένει ένα ιστορικό αίνιγμα που διχάζει τους ερευνητές:

• Ντάγκλας Μέριτ: Μια θεωρία υποστηρίζει ότι ήταν ο γιος μιας νοσοκόμας, ο οποίος έπασχε από υδροκεφαλία και πέθανε μόλις 6 ετών.

• Γουίλιαμ Άλμπερτ Μπάργκερ: Μια άλλη έρευνα δείχνει έναν άνδρα που έζησε μέχρι το 2007, έχοντας όμως μια ανεξήγητη και έντονη αποστροφή προς τα ζώα σε όλη του τη ζωή.

Αντέχετε να δείτε; Τα πιο ανατριχιαστικά πειράματα που έχουν γίνει ποτέ σε ανθρώπους

Σήμερα, το πιο ανήθικο πείραμα στην Ιστορία διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια ως το απόλυτο παράδειγμα προς αποφυγή. Υπενθυμίζει σε όλους μας ότι η επιστήμη, όταν στερείται ηθικής και σεβασμού στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, μπορεί να μετατραπεί στον χειρότερο εφιάλτη της κοινωνίας.