Το πιο ιδιαίτερο ξυπνητήρι φτιάχτηκε από τους Αρχαίους Έλληνες: Η άγνωστη εφεύρεση του Πλάτωνα

Χιλιάδες χρόνια πριν από τη δημιουργία των μηχανικών ρολογιών και των smartphones, οι αρχαίοι Έλληνες είχαν βρει τον δικό τους, ευφυή τρόπο για να δαμάσουν τον χρόνο. Ενώ τα ηλιακά ρολόγια ήταν χρήσιμα μόνο την ημέρα, η ανάγκη για ακρίβεια κατά τη διάρκεια της νύχτας οδήγησε σε μια σπουδαία καινοτομία. Ο Πλάτωνας, ο μεγάλος φιλόσοφος, πιστώνεται μια ιδιαίτερα πρωτοποριακή για την εποχή του εφεύρεση: Τον τέταρτο αιώνα π.Χ., κατασκεύασε το πρώτο ξυπνητήρι της ιστορίας.

Πώς λειτουργούσε το ξυπνητήρι του Πλάτωνα και η κλεψύδρα

Το σύστημα βασιζόταν στη ροή του νερού, μια εξέλιξη της γνωστής κλεψύδρας (ή «κλέφτη νερού»). Ο Πλάτωνας σχεδίασε μια σειρά από ρολόγια με δύο λεκάνες, όπου η μία άδειαζε στην άλλη καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.

Το μυστικό βρισκόταν στον μηχανισμό ειδοποίησης. Όταν η δεύτερη λεκάνη γέμιζε το πρωί, ενεργοποιούσε έναν ήχο:

• Ο ηχητικός σύριγγας: Σε μια εκδοχή, ο αέρας αναγκαζόταν να βγει από ένα δοχείο, παράγοντας έναν έντονο, λεπτό ήχο (σφύριγμα).

• Τα βότσαλα: Σε μια άλλη παραλλαγή, βότσαλα τοποθετημένα πάνω από τη δεξαμενή έπεφταν και κροτάλιζαν όταν το νερό έφτανε σε συγκεκριμένο επίπεδο.

Στόχος του Πλάτωνα δεν ήταν άλλος από το να ξυπνήσει εγκαίρως τους φοιτητές της Ακαδημίας του, διασφαλίζοντας ότι οι παραδόσεις θα ξεκινούσαν την προγραμματισμένη ώρα.

Από τον Πλάτωνα στον Κτησίβιο: Η εξέλιξη της αρχαίας τεχνολογίας

Τον τρίτο αιώνα π.Χ., ο Έλληνας εφευρέτης Κτησίβιος από την Αλεξάνδρεια εξέλιξε ακόμα περισσότερο το ξυπνητήρι του Πλάτωνα. Πρόσθεσε μια δεξαμενή με βαλβίδα υπερχείλισης, επιτρέποντας στο νερό να ανεβαίνει με σταθερό ρυθμό.

Ο μηχανισμός του Κτησίβιου περιλάμβανε ακόμα και οδοντωτούς τροχούς που κινούσαν δείκτες, ενώ παρήγαγε μικρούς θορύβους κατά την άνοδο της στάθμης, λειτουργώντας ουσιαστικά ως ο πρόγονος του ρολογιού με τον «κούκο». Αυτές οι εφευρέσεις αποδεικνύουν ότι το πνεύμα της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας δεν περιοριζόταν μόνο στη φιλοσοφία και τις τέχνες, αλλά εισχωρούσε βαθιά στην επίλυση πρακτικών προβλημάτων της καθημερινότητας.