Από τον Καίσαρα στον Λευκό Οίκο: Τα ρωμαϊκά μυστικά πίσω από τα σύμβολα των ΗΠΑ

Η πρόσφατη πολιτική ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών συχνά καταφεύγει σε ιστορικές αναλογίες για να εξηγήσει το παρόν. Όταν ο Τζον Μπόλτον δήλωνε πως ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν είναι και ο Ιούλιος Καίσαρας», δεν έκανε απλώς μια ρητορική παρατήρηση. Υπενθύμιζε πως η Αρχαία Ρώμη δεν είναι μια μακρινή ανάμνηση, αλλά το ζωντανό DNA πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η αμερικανική υπερδύναμη. Τα σύμβολα των ΗΠΑ που βλέπουμε καθημερινά στις ειδήσεις, από το Καπιτώλιο μέχρι τη Μεγάλη Σφραγίδα, κρύβουν κώδικες εξουσίας που γεννήθηκαν πριν από 2.000 χρόνια.

Ο Ρωμαϊκός Αετός και οι άγνωστοι συμβολισμοί στα σύμβολα των ΗΠΑ

Η σύνδεση αυτή αναλύεται διεξοδικά στο νέο βιβλίο του Υπουργού Υγείας και ιστορικού, Άδωνι Γεωργιάδη, «Ρώμη: Από την άνοδο στην πτώση». Το κεντρικό έμβλημα των Ηνωμένων Πολιτειών, ο αετός στη Μεγάλη Σφραγίδα, είναι ο άμεσος απόγονος του αετού των ρωμαϊκών λεγεώνων.

Όπως εξηγεί ο συγγραφέας, η φράση “E pluribus unum” («Εκ πολλών, ένας») που συνοδεύει τον αετό, αντικατοπτρίζει τη ρωμαϊκή λογική της ένωσης διαφορετικών δυνάμεων κάτω από μία ενιαία αρχή. Ακόμα και το σύμβολο SPQR της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, που δήλωνε τη νομιμοποίηση από τη Σύγκλητο και τον λαό, βρίσκει την αντιστοιχία του στη φιλοσοφία της αμερικανικής δημοκρατίας, όπου η εξουσία δεν ανήκει σε έναν μονάρχη, αλλά στους θεσμούς.

Fascies και Καπιτώλιο: Η αρχιτεκτονική της εξουσίας και τα σύμβολα των ΗΠΑ

Πολλοί παρατηρητές αναρωτιούνται για τη δέσμη ράβδων (fasces) που εμφανίζεται συχνά στην αμερικανική εικονογραφία (π.χ. στο θεωρείο της Βουλής των Αντιπροσώπων). Στη Ρώμη, το fascio συμβόλιζε την ενότητα και την ικανότητα επιβολής του νόμου. Αν και η λέξη αργότερα συνδέθηκε με τον φασισμό, στον αμερικανικό θυρεό παραμένει ως υπενθύμιση ότι η συλλογική ισχύς είναι ακατάλυτη.

Επιπλέον, η ίδια η ονομασία του Καπιτωλίου στην Ουάσιγκτον δεν είναι τυχαία. Παραπέμπει ευθέως στον Καπιτωλίνο Λόφο της Ρώμης, το θρησκευτικό και πολιτικό κέντρο της αρχαίας πόλης. Η τοποθέτηση του Κογκρέσου σε έναν λόφο με αυτό το όνομα αποτελεί μια συμβολική πράξη θεσμικής συνέχειας, τοποθετώντας την αμερικανική νομοθεσία στο ίδιο βάθρο με τις ρωμαϊκές αξίες του κράτους δικαίου.

Γερουσία και Ρεπουμπλικάνοι: Η γλωσσική κληρονομιά στα σύμβολα των ΗΠΑ

Η επιρροή της Ρώμης επεκτείνεται και στην καρδιά του πολιτικού συστήματος. Η Γερουσία (Senate) δανείζεται το όνομά της από τη λατινική Senatus, το σώμα των «πρεσβυτέρων» και έμπειρων πολιτών. Ακόμα και η ονομασία του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος πηγάζει από τη Res Publica, τη «δημόσια υπόθεση», που ήταν το επίσημο όνομα του ρωμαϊκού πολιτεύματος.

Δεν θα πιστεύετε από πού προέρχεται το σύμβολο του δολαρίου – Η ιστορία πίσω από τις δύο γραμμές

Αυτή η κληρονομιά δεν σταματά στον Ατλαντικό. Από το Βυζάντιο μέχρι τους Τσάρους (Tsar < Caesar) και τους Κάιζερ (Kaiser < Caesar) της Γερμανίας, ο τίτλος του Καίσαρα παρέμεινε το απόλυτο συνώνυμο της αυτοκρατορικής ισχύος. Σήμερα, οι ΗΠΑ ενσωματώνουν αυτή την παράδοση, όχι ως μουσειακό είδος, αλλά ως το θεμέλιο της δικής τους πολιτικής πραγματικότητας, αποδεικνύοντας πως ο κόσμος μας εξακολουθεί να μιλά τη γλώσσα της Ρώμης μέσα από τα σύμβολα των ΗΠΑ.