Η Ανάληψη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς του χριστιανικού εορτολογίου. Γιορτάζεται πάντα Πέμπτη, ακριβώς 40 ημέρες μετά την Ανάσταση, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση της επίγειας παρουσίας του Χριστού και την ένωση του επίγειου με τον ουράνιο κόσμο.
Το Θεολογικό Μήνυμα της Ημέρας
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Χριστός μετά την Ανάστασή Του δεν εγκατέλειψε αμέσως τους μαθητές Του. Για 40 ημέρες εμφανιζόταν σε αυτούς «δι’ ἡμερῶν τεσσαράκοντα ὀπτανόμενος αὐτοῖς», διδάσκοντάς τους για τη Βασιλεία του Θεού και προετοιμάζοντάς τους για τον ερχομό του Αγίου Πνεύματος (την Πεντηκοστή).
Η ίδια η Ανάληψη έγινε στο Όρος των Ελαιών, κοντά στην Ιερουσαλήμ, μπροστά στα μάτια των Αποστόλων, όταν μια νεφέλη Τον τύλιξε και Τον ανέβασε στους ουρανούς. Το μήνυμα της εορτής συμπυκνώνεται στην υπόσχεση ότι ο Χριστός παραμένει πνευματικά δίπλα στον άνθρωπο, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το Κοντάκιο της ημέρας:
«Ἐγώ εἰμι μεθ’ ὑμῶν, καὶ οὐδεὶς καθ’ ὑμῶν» (Εγώ είμαι μαζί σας και κανένας δεν μπορεί να στραφεί εναντίον σας).
Λαϊκή Παράδοση και Ιδιαίτερα Έθιμα στην Ελλάδα
Η γιορτή της Αναλήψεως έχει συνδεθεί βαθιά με την ελληνική λαογραφία, αποκτώντας σε διάφορες περιοχές της χώρας έναν έντονα παραδοσιακό και μερικές φορές προληπτικό χαρακτήρα.
-
Το λούσιμο με τα «σαράντα κύματα»: Σε πολλά νησιά και παραθαλάσσιες περιοχές, οι άνθρωποι συνηθίζουν την ημέρα αυτή να «αναλείβονται», δηλαδή να πλένουν το σώμα τους με θαλασσινό νερό. Το νερό αυτό το μαζεύουν συμβολικά από σαράντα διαφορετικά κύματα, πιστεύοντας ότι έτσι θα «αναληφθούν» (θα διωχθούν) όλες οι αρρώστιες και το κακό από πάνω τους.
-
Η γιορτή «του Συναλειψιού» στη Ρόδο: Στο νησί της Ρόδου, η ημέρα ονομάζεται παρετυμολογικά γιορτή του Συναλειψιού (από το συναλείβομαι / συναλείφομαι). Η ονομασία συνδέεται με το «συνάλλειμα», το βαμβάκι δηλαδή που είναι ποτισμένο με το λάδι από τα καντήλια της εκκλησίας, με το οποίο οι πιστοί αλείφουν τα πονεμένα μέρη του σώματός τους για γιατρειά.
-
Το ξάγρυπνο της Θράκης και της Σμύρνης: Σε περιοχές της Θράκης (όπως η Αδριανούπολη και οι Σαράντα Εκκλησιές) αλλά και στη Σμύρνη, υπήρχε το έθιμο να μην κοιμούνται οι πιστοί το βράδυ της γιορτής, από έναν μεταφορικό φόβο μήπως… «αναληφθούν» και οι ίδιοι.
-
Ο Κλήδονας της Αναλήψεως: Παρόλο που ο παραδοσιακός Κλήδονας είναι συνδεδεμένος με τη γιορτή του Αϊ-Γιάννη τον Ιούνιο, ιστορικές πηγές και Νομοκάνονες του 17ου αιώνα μαρτυρούν ότι σε ορισμένα μέρη το έθιμο αυτό τελούνταν την ημέρα της Αναλήψεως.
Ύμνοι της Εορτής
Απολυτίκιο (Ἦχος δ’.)
«Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, χαροποιήσας τοὺς Μαθητάς, τὴ ἐπαγγελία τοῦ ἁγίου Πνεύματος, βεβαιωθέντων αὐτῶν διὰ τῆς εὐλογίας, ὅτι σὺ εἰ ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ λυτρωτὴς τοῦ κόσμου.»
Κοντάκιο (Ἦχος πλ. δ΄.)
«Τὴν ὑπὲρ ἡμῶν πληρώσας οἰκονομίαν, καὶ τὰ ἐπὶ γῆς ἑνώσας τοῖς οὐρανίοις, ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, οὐδαμόθεν χωριζόμενος, ἀλλὰ μένων ἀδιάστατος, καὶ βοῶν τοῖς ἀγαπῶσί σε· Ἐγώ εἰμι μεθ’ ὑμῶν, καὶ οὐδεὶς καθ’ ὑμῶν.»
Χορηγούμενο
