Κάθε φορά που ένα βίντεο με την εμφάνιση κάποιου πτερύγιου κοντά σε ελληνική ακτή γίνεται viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο δημόσιος διάλογος φλεγάρει. Η φράση ότι «γέμισαν καρχαρίες οι ελληνικές θάλασσες» κυκλοφορεί όλο και πιο συχνά ανάμεσα στους λουόμενους, προκαλώντας δέος αλλά και μια δόση ανησυχίας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα πίσω από αυτά τα εντυπωσιακά θαλάσσια πλάσματα διαφέρει κατά πολύ από τις χολιγουντιανές ταινίες τρόμου. Η παρουσία τους στα νερά μας δεν είναι ένα νέο, απειλητικό φαινόμενο, αλλά μια διαχρονική απόδειξη της υγείας του θαλάσσιου οικοσυστήματός μας.
Η επιστημονική αλήθεια: Γέμισαν καρχαρίες οι ελληνικές θάλασσες ή απλώς τους καταγράφουμε περισσότερο;
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από περιβαλλοντικές οργανώσεις όπως η iSea, η οποία μελετά συστηματικά την κατανομή των χονδριχθύων (καρχαρίες, σαλάχια και χίμαιρες), η παρουσία αυτών των ζώων στη χώρα μας μετρά πολλές δεκαετίες. Όταν ακούμε ότι γέμισαν καρχαρίες οι ελληνικές θάλασσες, στην πραγματικότητα αναφερόμαστε στην αυξημένη δυνατότητα των πολιτών να βιντεοσκοπούν και να μοιράζονται τις συναντήσεις τους μέσω των smartphone.
Στα ελληνικά πελάγη έχουν καταγραφεί συνολικά 33 διαφορετικά είδη καρχαριών. Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι δεν υπάρχει σχεδόν κανένα σημείο στο χάρτη της Ελλάδας που να μην έχει φιλοξενήσει κάποιο είδος κατά το παρελθόν. Οι κορυφαίοι αυτοί θηρευτές κινούνται κυρίως σε μεγάλα βάθη, μακριά από τον άνθρωπο, και η εμφάνισή τους στα ρηχά είναι σπάνια και συνήθως τυχαία.
Ποια είδη υπάρχουν στα νερά μας και ποια είναι εντελώς αβλαβή
Η πλειονότητα των ειδών που συναντάμε στο Αιγαίο και το Ιόνιο είναι απόλυτα ακίνδυνα για τον άνθρωπο.
Τα πιο συνηθισμένα από αυτά περιλαμβάνουν:
-
Ο Γλαυκοκαρχαρίας (Μπλε Καρχαρίας): Ίσως το είδος που προκαλεί τη μεγαλύτερη αναστάτωση, καθώς τυχαίνει μερικές φορές να πλησιάσει σε λιμάνια ή ρηχά νερά. Είναι προστατευόμενο είδος και δεν επιτίθεται, εκτός αν νιώσει άμεση απειλή.
-
Το Σκυλόψαρο (Γαλέος και Κεντρόνι): Μικρότερα είδη που αποτελούν μάλιστα μέρος της εγχώριας αλιείας και γαστρονομίας, εντελώς ακίνδυνα για τους κολυμβητές.
-
Ο Σαπουνάς (Προσκυνητής): Ο δεύτερος μεγαλύτερος καρχαρίας στον κόσμο. Παρά το τρομακτικό του μέγεθος (μπορεί να φτάσει τα 8-10 μέτρα), τρέφεται αποκλειστικά με πλαγκτόν και δεν έχει δόντια.
Γεωγραφικός χάρτης: Σε ποιες περιοχές εντοπίζονται συχνότερα οι καρχαρίες που φιλοξενούν οι ελληνικές θάλασσες;
Αν και οι καρχαρίες μπορούν να κολυμπήσουν οπουδήποτε, υπάρχουν συγκεκριμένα θαλάσσια περάσματα και περιοχές στην Ελλάδα όπου οι καταγραφές τους είναι ιστορικά πιο συχνές λόγω των μεγάλων βαθέων υδάτων και της αφθονίας τροφής.
Το Ιόνιο Πέλαγος και ιδιαίτερα η περιοχή γύρω από την Κέρκυρα και τους Παξούς συγκεντρώνει πολλές ιστορικές αναφορές, καθώς τα νερά εκεί είναι πολύ βαθιά και συνορεύουν με την ανοιχτή Μεσόγειο. Αντίστοιχα, στο Αιγαίο, ο Θερμαϊκός Κόλπος, οι ακτές της Εύβοιας, ο Κορινθιακός αλλά και τα ανοιχτά της Κρήτης αποτελούν περιοχές όπου κατά καιρούς έχουν εντοπιστεί μεγάλα δείγματα, κυρίως από επαγγελματίες ψαράδες στα ανοιχτά.
«Τα σαγόνια του καρχαρία»: Η αληθινή ιστορία με τους 150 νεκρούς πίσω από την ταινία
Γιατί οι καρχαρίες πλησιάζουν μερικές φορές κοντά στις ακτές;
Η προσέγγιση των καρχαριών σε πιο ρηχά νερά γίνεται συνήθως κατά την άνοιξη και τις αρχές του καλοκαιριού.
Αυτό συμβαίνει για δύο βασικούς λόγους:
-
Αναζήτηση τροφής: Μεγάλα κοπάδια από μεταναστευτικά ψάρια (όπως τόνοι ή μαγιάτικα) πλησιάζουν τις ακτές, και οι καρχαρίες απλώς ακολουθούν το θήραμά τους.
-
Αναπαραγωγή: Ορισμένα είδη προτιμούν τους κλειστούς, προστατευμένους κόλπους για να γεννήσουν τα μικρά τους, μακριά από μεγαλύτερους θηρευτές.
Σημαντικό Note για τους Λουόμενους: Η Μεσόγειος θεωρείται μία από τις πιο ασφαλείς θάλασσες στον κόσμο. Οι καρχαρίες δεν βλέπουν τον άνθρωπο ως τροφή. Σε περίπτωση που συναντήσετε κάποιον στο νερό, μείνετε ψύχραιμοι, μην κάνετε απότομες κινήσεις και απομακρυνθείτε αργά προς την ακτή, σεβόμενοι το ζώο στο φυσικό του περιβάλλον.
Χορηγούμενο
