Το γενικό όριο συνταξιοδότησης των 67 ετών φαντάζει μακρινό και εξαντλητικό για τη μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων στην Ελλάδα. Ωστόσο, μια σημαντική διέξοδο από αυτόν τον ασφυκτικό κανόνα διατηρούν χιλιάδες εργαζόμενες μητέρες, οι οποίες υπό συγκεκριμένες νομικές και χρονικές προϋποθέσεις μπορούν να αποχωρήσουν πολύ νωρίτερα από την αγορά εργασίας.
Η δυνατότητα αυτή δεν αφορά το σύνολο των εργαζομένων γυναικών. Επικεντρώνεται αποκλειστικά σε όσες είχαν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει σχετικό δικαίωμα σε καθορισμένες χρονικές περιόδους του παρελθόντος, διατηρώντας το πολύτιμο αυτό προνόμιο ενεργό, ακόμη και αν συμπληρώνουν το απαιτούμενο ηλικιακό όριο στο παρόν ή στο μέλλον.
Οι δικαιούχοι και τα κρίσιμα ορόσημα για την έξοδο στη σύνταξη πριν τα 67
Το συγκεκριμένο ευεργέτημα αφορά κατά κύριο λόγο τις λεγόμενες «παλαιές ασφαλισμένες», δηλαδή όσες γυναίκες εισήλθαν στην αγορά εργασίας και ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993.
Για να ξεκλειδώσει η πόρτα που οδηγεί σε πρόωρη έξοδος στη σύνταξη, η συμπλήρωση των απαραίτητων ετών ασφάλισης πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί παράλληλα με την περίοδο που το παιδί της ασφαλισμένης ήταν ακόμη ανήλικο. Τα καταληκτικά χρονικά ορόσημα γι’ αυτή τη διαδικασία είναι τα έτη 2010, 2011 ή 2012.
Ανάλογα με το ασφαλιστικό ταμείο, η νομοθεσία προβλέπει τα εξής:
-
Πρώην ΙΚΑ: Οι μητέρες έπρεπε να έχουν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης (ένσημα) έως το τέλος του 2010, του 2011 ή του 2012, διατηρώντας ταυτόχρονα την ανηλικότητα του τέκνου.
-
Δημόσιος Τομέας: Απαιτούνταν η συμπλήρωση 25ετίας μέχρι τις ίδιες κρίσιμες ημερομηνίες (2010-2012).
-
Ειδικά Ταμεία (ΔΕΚΟ, Τράπεζες): Ισχύουν ανάλογες προστατευτικές διατάξεις, εφόσον πληρούνται οι αντίστοιχες κατά περίπτωση προϋποθέσεις χρόνου εργασίας.
Το «κλειδί» της θεμελίωσης με ανήλικο τέκνο
Το πιο κρίσιμο στοιχείο που πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένες είναι η απόλυτη ταύτιση της ανηλικότητας του παιδιού με τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης. Αν το παιδί ενηλικιώθηκε προτού η μητέρα συγκεντρώσει τον απαραίτητο αριθμό ενσήμων ή ετών εργασίας μέχρι την εκάστοτε ημερομηνία-ορόσημο, το δικαίωμα χάνεται οριστικά και η εργαζόμενη εγκλωβίζεται στα γενικά όρια.
Παράλληλα, οι ενδιαφερόμενες πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές με τα μεταβατικά όρια ηλικίας που θεσπίστηκαν με τις μεταγενέστερες ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις. Αν και το δικαίωμα θεωρείται κατοχυρωμένο, η τελική ηλικία κατά την οποία μπορεί μια μητέρα να καταθέσει αίτηση συνταξιοδότησης ενδέχεται να έχει μετατοπιστεί προς τα πάνω, αναλογικά με το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκε το παλαιό, ευνοϊκό όριο ηλικίας.
Οδικός χάρτης: Πώς θα ελέγξετε τις προϋποθέσεις για πρόωρη έξοδο στη σύνταξη
Για την αποφυγή δυσάρεστων εκπλήξεων και γραφειοκρατικών λαβυρίνθων, οι γυναίκες που βρίσκονται κοντά στην επαγγελματική αποστρατεία οφείλουν να προχωρήσουν σε λεπτομερή έλεγχο τριών βασικών παραμέτρων:
-
Την ακριβή ημερομηνία της πρώτης τους ασφάλισης στα μητρώα.
-
Το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκε ο απαιτούμενος χρόνος (π.χ. 5.500 ένσημα ή 25ετία).
-
Διασταύρωση ότι το παιδί ήταν όντως ανήλικο κατά το έτος συμπλήρωσης των ενσήμων αυτών.
Η παγίδα με τα πλασματικά έτη: Στη διαδικασία αυτή, ο ρόλος των πλασματικών ετών (όπως ο χρόνος ανατροφής παιδιών ή οι περίοδοι σπουδών) μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός, καθώς επιτρέπουν τη συμπλήρωση του χρόνου ασφάλισης αναδρομικά για τα έτη 2010-2012. Ωστόσο, οι ειδικοί συστήνουν προσεκτικό οικονομικό απολογισμό, καθώς η εξαγορά τους συνεπάγεται σημαντικό κόστος και δεν εξασφαλίζει αυτόματα την άμεση καταβολή της σύνταξης.
Οι κίνδυνοι για όσους έχουν διαδοχική ασφάλιση
Αυξημένη εγρήγορση απαιτείται για όσες ασφαλισμένες έχουν διανύσει την επαγγελματική τους πορεία σε περισσότερα από ένα ασφαλιστικά ταμεία (π.χ. ξεκίνησαν με ΙΚΑ και αργότερα μεταπήδησαν στο Δημόσιο ή τον ΟΑΕΕ).
Οι κανόνες της διαδοχικής ασφάλισης περιπλέκουν σημαντικά τον τελικό υπολογισμό. Οποιοδήποτε λάθος στην καταμέτρηση των ενσήμων, στην εύρεση του αρμόδιου φορέα ή στην αναγνώριση του χρόνου υπηρεσίας ενέχει τον κίνδυνο σημαντικών καθυστερήσεων που μπορεί να κρατήσουν μήνες ή, ακόμα χειρότερα, να οδηγήσουν στην πλήρη απόρριψη της συνταξιοδοτικής αίτησης. Η συμβουλή ενός ειδικού εργατολόγου σε αυτές τις περιπτώσεις κρίνεται απαραίτητη.
Χορηγούμενο
